Қазақстанда ауыл шаруашылығына субсидияны қалай алуға болады: фермерлерге арналған қадамдық нұсқаулық

Мемлекеттік субсидиялар Қазақстандағы ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге өндірістік шығындардың бір бөлігін өтеуге, техника мен жабдық сатып алуға, мал шаруашылығын дамытуға, өнімділікті арттыруға және шаруашылықтарды жаңғыртуға мүмкіндік береді. Алайда мұндай қолдауды алу үшін белгіленген талаптарды орындау, қажетті құжаттарды дайындау және мемлекеттік ақпараттық жүйелер арқылы өтінім беру қажет.

Қазақстанда субсидиялар агроөнеркәсіптік кешеннің әртүрлі бағыттарына қарастырылған. Олардың қатарына өсімдік шаруашылығы, мал шаруашылығы, инвестициялық жобалар, суару және жекелеген қаржылық міндеттемелер жатады. Сонымен қатар субсидиялаудың әр бағыты бойынша жеке шарттар, нормативтер, өтінім беру мерзімдері және алушыларға қойылатын талаптар белгіленеді.

Бұл мақалада Қазақстандағы фермерлерге қандай субсидиялар қолжетімді екенін, мемлекеттік қолдауды кімдер ала алатынын, қандай құжаттар қажет болатынын және Gosagro.kz жүйесі арқылы электрондық өтінімді қалай беру керектігін қарастырамыз.

1. Ауыл шаруашылығына берілетін субсидия дегеніміз не?

Ауыл шаруашылығы субсидиясы — Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген талаптар негізінде ауыл шаруашылығы өнімін өндірушілерге берілетін мемлекеттік қаржылық қолдау түрі.

Субсидиялаудың негізгі мақсаты — аграрлық кәсіпорындардың белгілі бір шығындарын азайту және ауыл шаруашылығы өндірісін дамытуға жағдай жасау.

Кәдімгі несиеден айырмашылығы, субсидия тиісті бағдарлама талаптары сақталған жағдайда қайтарымсыз негізде беріледі.

Алайда бұл алынған қаражатты ешқандай шектеусіз пайдалануға болады дегенді білдірмейді. Егер жалған мәліметтер ұсынылса, міндеттемелер бұзылса немесе қағидаларда көзделген басқа да негіздер анықталса, бұрын төленген субсидияны қайтару талап етілуі мүмкін.

Субсидияның басқа мемлекеттік қолдау түрлерінен айырмашылығы

Субсидия алу үшін қолайлы бағдарламаны таңдаумен қатар, оның қандай шығындарды өтейтінін және өтінімді қай уақытта беру керектігін анықтау маңызды.

2. Қазақстанда ауыл шаруашылығы өндірушілеріне қандай субсидиялар қолжетімді?

Агроөнеркәсіптік кешенді мемлекеттік қолдау бірнеше негізгі бағытты қамтиды.

Өсімдік шаруашылығына арналған субсидиялар

Өсімдік шаруашылығында субсидиялау мынадай бағыттарды қамтуы мүмкін:

• Тұқым шаруашылығын дамыту.

• Белгіленген санаттағы тұқымдарды сатып алу.

• Минералдық тыңайтқыштардың құнын арзандату.

• Қолдануға рұқсат етілген пестицидтер мен биологиялық өсімдік қорғау құралдарының құнын арзандату.

• Қағидаларда көзделген басым ауыл шаруашылығы дақылдарын өндіру.

• Өнімділік пен өнім сапасын арттыруға бағытталған жекелеген іс-шаралар.

Қолдау шарттары субсидиялау бағытына, өнім санатына және қолданыстағы нормативтерге байланысты.

Мысалы, тыңайтқыштарға субсидия алу үшін олардың сатып алынғанын растайтын құжаттар, жер учаскелері туралы мәліметтер және қағидаларда көзделген басқа да деректер қажет болуы мүмкін.

Тыңайтқыш сатып алу фактісінің өзі субсидияның міндетті түрде берілетінін білдірмейді.

Мал шаруашылығына арналған субсидиялар

Мал шаруашылығын мемлекеттік қолдау асыл тұқымды мал өсіруді дамытуға, жануарлардың өнімділігін және өндірілетін өнімнің сапасын арттыруға бағытталған.

Қолданыстағы қағидаларға байланысты субсидиялау мынадай бағыттарды қамтуы мүмкін:

• Асыл тұқымды ірі қара мал шаруашылығын дамыту.

• Қой шаруашылығын және мал шаруашылығының басқа да бағыттарын дамыту.

• Қағидаларда көзделген асыл тұқымды мал басын сатып алу.

• Селекциялық және асыл тұқымдық жұмыстар жүргізу.

• Сүт және ет бағытындағы мал шаруашылығының өнімділігін арттыру.

• Мал шаруашылығы өнімдерін өндірудің жекелеген бағыттары.

Мұндай субсидияларды алу кезінде жануарларды тіркеу, бірдейлендіру, ветеринариялық есепке алу және белгіленген талаптарға сәйкестік маңызды рөл атқарады.

Инвестициялық субсидиялар

Инвестициялық субсидиялау — агроөнеркәсіптік кешендегі инвестициялық жобаны іске асыру кезінде жұмсалған, қағидаларда рұқсат етілген шығындардың белгіленген бөлігін өтеу.

Қолдау ауыл шаруашылығы техникасының, жабдықтардың, өндірістік нысандардың және қолданыстағы қағидаларда көрсетілген басқа да инвестициялардың жекелеген түрлеріне берілуі мүмкін.

Өтемақы мөлшері тиісті инвестициялық жоба паспортына сәйкес анықталады.

Бұл ретте нақты жұмсалған шығындармен қатар, белгіленген шектеулер, құн нормативтері және басқа да талаптар ескеріледі.

Инвестициялық субсидиялау кез келген сатып алу немесе құрылыс жұмыстарына автоматты түрде қолданылмайды.

Несие мен лизингті субсидиялау

Мемлекеттік қолдаудың тағы бір бағыты несие және лизинг бойынша қаржылық жүктемені төмендетуге арналған.

Тиісті бағдарламалар аясында мынадай мақсаттарға алынған қаржыландыру бойынша сыйақы мөлшерлемесінің бір бөлігі субсидиялануы мүмкін:

• Ауыл шаруашылығы қызметін жүргізу.

• Мал сатып алу.

• Ауыл шаруашылығы техникасын сатып алу.

• Технологиялық жабдықтарды сатып алу.

• Несиелеу қағидаларында қарастырылған басқа да шығындарды қаржыландыру.

Сыйақы мөлшерлемесін субсидиялау негізгі қарызды қайтару міндеттемесін жоймайды.

Су беру қызметтерінің құнын субсидиялау

Суармалы егіншілікпен айналысатын ауыл шаруашылығы өндірушілеріне су беру қызметтерінің құнын субсидиялау тетігі қарастырылған.

Бұл қолдау ауыл шаруашылығы алқаптарын сумен қамтамасыз етуге байланысты шығындардың белгілі бір бөлігін азайтуға бағытталған.

Субсидия алушыларға қойылатын талаптар, төлемді есептеу тәртібі және растайтын құжаттар арнайы қағидалармен белгіленеді.

3. Ауыл шаруашылығы субсидияларын кімдер ала алады?

Мемлекеттік қолдау алу құқығы нақты бағдарламаға байланысты.

Тиісті қағидаларда көзделген жағдайларда субсидия алушылар қатарына мыналар кіруі мүмкін:

• Ауыл шаруашылығы қызметін жүзеге асыратын дара кәсіпкерлер.

• Шаруа және фермер қожалықтары.

• Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер.

• Ауыл шаруашылығы кооперативтері.

• Субсидиялаудың нақты бағыты бойынша талаптарға сәйкес келетін басқа да жеке және заңды тұлғалар.

Дара кәсіпкер немесе фермер қожалығы мәртебесінің болуы субсидия алу құқығына автоматты түрде кепілдік бермейді.

Өтініш беруші таңдалған бағдарламаның барлық талаптарына сәйкес келуі қажет.

Өтініш берушілерге қойылатын негізгі талаптар

Субсидиялау бағытына қарай мынадай мәліметтер тексерілуі мүмкін:

1. Тиісті ауыл шаруашылығы қызметінің жүзеге асырылуы.

2. Шаруашылықтың тіркелуі және деректерінің дұрыстығы.

3. Жер учаскелерін заңды негізде пайдалану.

4. Қағидаларда көзделген жағдайда ауыл шаруашылығы техникасының немесе жануарлардың тіркелуі.

5. Шығындардың құжаттармен расталуы.

6. Жобаның белгіленген талаптарға сәйкестігі.

7. Бұрын алынған мемлекеттік қолдау бойынша міндеттемелердің орындалуы.

8. Нақты бағдарламада көзделген шектеулердің сақталуы.

Өсімдік шаруашылығы үшін егіс алқаптары мен жер пайдалану туралы мәліметтер маңызды болуы мүмкін.

Мал шаруашылығында мал басы, жануарларды бірдейлендіру және олардың өнімділігі туралы деректер ескеріледі.

Инвестициялық субсидиялау кезінде сатып алынған техникаға, жабдыққа немесе іске асырылған жобаға қатысты құжаттар қажет болады.

4. Субсидия алу үшін қандай құжаттар қажет?

Ауыл шаруашылығы субсидияларының барлық түріне ортақ бірыңғай құжаттар тізімі жоқ.

Қажетті құжаттар жиынтығы таңдалған бағдарламаға, өтініш берушінің санатына және шығындардың сипатына байланысты.

Негізгі мәліметтер

Өтінім беру кезінде мыналар қажет болуы мүмкін:

• Өтініш берушінің ЖСН немесе БСН нөмірі.

• Қолданыстағы электрондық цифрлық қолтаңба.

• Шаруашылық немесе ұйым туралы мәліметтер.

• Байланыс деректері.

• Банктік деректемелер.

• Ауыл шаруашылығы қызметі туралы ақпарат.

Өсімдік шаруашылығына арналған құжаттар

Субсидиялау түріне байланысты мыналар сұралуы мүмкін:

• Жер учаскелері туралы мәліметтер.

• Егіс алқаптары туралы деректер.

• Тұқым, тыңайтқыш немесе өсімдіктерді қорғау құралдарын сатып алу шарттары.

• Шот-фактуралар.

• Төлем құжаттары.

• Қағидаларда көзделген басқа да мәліметтер мен растаулар.

Мал шаруашылығына арналған құжаттар

Жекелеген бағыттар бойынша мыналар қажет болуы мүмкін:

• Бірдейлендірілген жануарлар туралы мәліметтер.

• Мал басының саны туралы деректер.

• Мал сатып алуды растайтын құжаттар.

• Асыл тұқымды екенін растайтын құжаттар.

• Ветеринариялық мәліметтер.

• Өнімділік көрсеткіштері.

• Нақты бағдарламада белгіленген басқа да құжаттар.

Инвестициялық субсидиялауға арналған құжаттар

Жобаның түріне байланысты мыналар талап етілуі мүмкін:

• Сатып алу-сату немесе лизинг шарттары.

• Шот-фактуралар.

• Төлемді растайтын құжаттар.

• Қабылдау-тапсыру актілері.

• Нысандарды пайдалануға беру туралы құжаттар.

• Техниканы тіркеу туралы мәліметтер.

• Міндетті болған жағдайда жобалау құжаттамасы.

• Инвестициялық жобаның талаптарға сәйкестігін растайтын басқа да құжаттар.

Мемлекеттік ақпараттық жүйе кейбір мәліметтерді біріктірілген мемлекеттік дерекқорлардан автоматты түрде алуы мүмкін.

Сондықтан өтінім беру алдында тиісті тізілімдердегі ақпараттың дұрыстығын тексерген жөн.

5. Gosagro.kz арқылы субсидияны қалай алуға болады: қадамдық нұсқаулық

Gosagro.kz — агроөнеркәсіптік кешенді қолдаудың бірқатар бағыттары бойынша электрондық мемлекеттік қызметтер көрсетілетін мемлекеттік субсидиялау ақпараттық жүйесі.

Кейбір қызметтер үшін басқа мамандандырылған ақпараттық жүйе қолданылуы мүмкін. Сондықтан алдымен таңдалған бағдарлама бойынша өтінім берудің ресми тәртібін тексеру қажет.

1-қадам. Субсидиялаудың қолайлы түрін анықтаңыз

Жүйеге кірмес бұрын шаруашылықтың қандай мемлекеттік қолдауға үміткер екенін анықтап алу керек.

Мысалы:

• Минералдық тыңайтқыш сатып алу — өсімдік шаруашылығындағы тиісті шығындарды субсидиялау.

• Ауыл шаруашылығы техникасын сатып алу — талаптар орындалған жағдайда инвестициялық субсидиялау.

• Асыл тұқымды мал шаруашылығын дамыту — мал шаруашылығы субсидияларының тиісті бағыты.

• Су беру қызметтерінің ақысын төлеу — ауыл шаруашылығы өндірушілерін сумен қамтамасыз ету шығындарын субсидиялау.

• Несие бойынша қаржылық жүктемені азайту — сыйақы мөлшерлемесін субсидиялау.

Бағытты қате таңдау өтінім беруге кедергі келтіруі немесе талаптарға сәйкес келмеу себебінен бас тартуға әкелуі мүмкін.

2-қадам. Қолданыстағы қағидалар мен мерзімдерді тексеріңіз

Өтінім бермес бұрын мына мәліметтермен танысыңыз:

• Субсидия алушыларға қойылатын талаптар.

• Өтелуге жататын шығындар тізімі.

• Субсидиялау нормативтері мен мөлшерлемелері.

• Өтінім қабылдау мерзімдері.

• Қажетті құжаттар.

• Бас тарту негіздері.

• Алушыға жүктелетін қосымша міндеттемелер.

Ақпаратты тиісті нормативтік құқықтық актінің қолданыстағы редакциясы бойынша тексеру қажет.

Бағдарлама талаптары өзгеруі мүмкін болғандықтан, өткен жылдардағы хабарландыруларға ғана сүйену ұсынылмайды.

3-қадам. Электрондық цифрлық қолтаңбаны дайындаңыз

Мемлекеттік электрондық қызметтерді пайдалану үшін қолданыстағы электрондық цифрлық қолтаңба қажет.

Жүйеге кірмес бұрын мыналарды тексеріңіз:

1. Электрондық қолтаңбаның жарамдылық мерзімі.

2. Өтініш берушінің деректерінің дұрыстығы.

3. Электрондық құжаттарға қол қою мүмкіндігі.

4. ЭЦҚ-мен жұмыс істеуге арналған бағдарламалық қамтамасыз етудің болуы.

Компьютер арқылы жұмыс істегенде NCALayer бағдарламасын орнатып, іске қосу қажет болуы мүмкін.

4-қадам. Gosagro.kz порталына кіріңіз

Ресми сайтты ашыңыз:

https://gosagro.kz

Электрондық цифрлық қолтаңбаны пайдаланып, жеке кабинетке кіріңіз.

Өтініш беруші туралы мәліметтерді, байланыс деректерін және банктік деректемелерді тексеріңіз.

Егер жүйеде қате ақпарат көрсетілсе, оны белгіленген тәртіппен түзету қажет.

5-қадам. Субсидиялау бағытын таңдаңыз

Жүйеден қажетті мемлекеттік қызметті немесе қолдау санатын таңдаңыз.

Қызмет түріне қарай өңірді, өтініш берушінің санатын және басқа да мәліметтерді көрсету қажет болуы мүмкін.

Бағыт таңдалғаннан кейін электрондық нысанның мазмұнымен танысыңыз.

Таңдалған қызмет ауыл шаруашылығы қызметінің сипатына және өтелуі сұралатын шығындарға сәйкес келетінін тексеріңіз.

6-қадам. Электрондық өтінімді толтырыңыз

Өтінімде субсидиялаудың нақты түріне сәйкес мәліметтер көрсетіледі.

Олардың қатарына мыналар кіруі мүмкін:

• Өтініш беруші туралы деректер.

• Шаруашылық орналасқан өңір.

• Ауыл шаруашылығы өнімінің түрі.

• Егіс алқабы.

• Мал басының саны.

• Сатып алынған жабдықтың атауы.

• Тауарлар мен қызметтердің құны.

• Шарттардың деректемелері.

• Сұралатын субсидия сомасы.

Кейбір жолдар мемлекеттік ақпараттық жүйелердегі деректер негізінде автоматты түрде толтырылуы мүмкін.

Өтінімді жібермес бұрын барлық мәліметті мұқият тексеріңіз.

7-қадам. Растайтын құжаттарды тіркеңіз

Егер электрондық нысанда құжаттарды жүктеу қарастырылса, қажетті файлдарды тіркеңіз.

Құжаттардағы ақпарат өтінімде көрсетілген деректермен сәйкес болуы тиіс.

Әсіресе мына мәліметтерге назар аударыңыз:

• Шарт тараптарының ЖСН немесе БСН нөмірлері.

• Тауарлар мен жабдықтардың атаулары.

• Шарттардың жасалған күндері.

• Төлем сомалары мен валютасы.

• Банктік деректемелер.

• Жер учаскелері, техника немесе жануарлар туралы мәліметтер.

Нақты жағдайларды бұрмалайтын құжаттарды тіркеуге немесе расталмаған мәліметтерді көрсетуге болмайды.

8-қадам. Өтінімге қол қойып, жіберіңіз

Нысанды толтырғаннан кейін енгізілген деректерді тексеріп, өтінімге электрондық цифрлық қолтаңба арқылы қол қойыңыз.

Жүйенің өтінімді тіркегеніне көз жеткізіңіз.

Егер тіркеу нөмірі берілсе, оны өтінімнің мәртебесін кейін бақылау үшін сақтап қойыңыз.

9-қадам. Өтінімнің мәртебесін бақылаңыз

Өтінім жіберілгеннен кейін оның қаралу барысын тиісті ақпараттық жүйенің жеке кабинеті арқылы қадағалаңыз.

Тексеру нәтижесінде мынадай хабарламалар берілуі мүмкін:

• Оң шешім туралы хабарлама.

• Субсидияны төлеу немесе беру туралы хабарлама.

• Дәлелді бас тарту.

• Рәсімде көзделген өзге де нәтиже.

Мәртебелердің нақты тізімі мен қарау кезеңдері мемлекеттік қызмет түріне байланысты.

10-қадам. Субсидияны алып, міндеттемелерді орындаңыз

Егер өтінім мақұлданса, төлем немесе қолдау көрсетудің басқа тетігі белгіленген қағидаларға сәйкес жүзеге асырылады.

Оң шешім қабылдау мен қаражатты нақты аудару әрдайым бір уақытта орындалмайтынын ескеру қажет.

Төлем мерзімі бағдарламаның ерекшеліктеріне, қарастырылған қаржыландыруға және белгіленген рәсімдерге байланысты болуы мүмкін.

Қолдау алынғаннан кейін құжаттарды сақтау және субсидиялау қағидаларында көзделген міндеттемелерді орындау қажет.

6. Фермер қанша субсидия ала алады?

Барлық фермерлік шаруашылықтарға бірдей мөлшерде субсидия берілмейді.

Мемлекеттік қолдаудың сомасы тиісті бағдарлама бойынша анықталады.

Есептеу тәсілдері әртүрлі болуы мүмкін:

• Рұқсат етілген инвестициялық шығындардың белгілі бір пайызы.

• Сатып алынған өнім бірлігіне белгіленген норматив.

• Бір гектарға, бір бас малға немесе басқа көрсеткішке арналған норматив.

• Қызмет құнының белгілі бір бөлігін өтеу.

• Несие бойынша сыйақы мөлшерлемесінің бір бөлігін субсидиялау.

Инвестициялық субсидияны есептеу мысалы

Шаруашылық құны 40 миллион теңге болатын ауыл шаруашылығы техникасын сатып алуды жоспарлап отыр делік.

Мысал ретінде шартты түрде 25% өтемақы мөлшерін алайық.

Бұл мысал құны 40 миллион теңге болатын кез келген техниканың 25%-ы міндетті түрде субсидияланады дегенді білдірмейді.

Мемлекеттік қолдаудың нақты мөлшері инвестициялық жоба паспортына, нормативтік шектеулерге, рұқсат етілген шығындарға және басқа талаптарға байланысты.

Неліктен нақты субсидия күтілген сомадан аз болуы мүмкін?

Бұған мынадай жағдайлар себеп болуы ықтимал:

• Жабдықтың шекті құнына қойылған шектеулер.

• Нақты құнның орнына нормативтік сомалардың қолданылуы.

• Кейбір шығындардың субсидияланатын сомадан алынып тасталуы.

• Нақты бағдарламадағы шектеулер.

• Сатып алынған мүліктің белгілі бір талаптарға сәйкес келмеуі.

Сондықтан техника немесе жабдық сатып алмас бұрын қолданыстағы қағидалар бойынша ықтимал субсидия сомасын есептеп алған жөн.

7. Өтінім қанша уақыт қаралады?

Өтінімдерді қарау мерзімі субсидиялау түріне байланысты.

Жекелеген мемлекеттік қызметтер бойынша бірнеше жұмыс күніне тең мерзімдер белгіленген.

Алайда бұл барлық субсидиялар бірдей уақытта қаралып, төленеді дегенді білдірмейді.

Үш түрлі мерзімді ажырату қажет:

1. Өтінімді тіркеу мерзімі.

2. Өтінімді қарау және шешім қабылдау мерзімі.

3. Мемлекеттік қолдауды нақты төлеу мерзімі.

Мысалы, электрондық үкімет порталында су беру қызметтерінің құнын субсидиялау мемлекеттік қызметін көрсету мерзімі үш жұмыс күні деп көрсетілген.

Басқа бағыттарда өздерінің рәсімдік мерзімдері қолданылады.

Өтінімді қарау мерзімін қаражаттың банктік шотқа түсу мерзімімен теңестіруге болмайды.

Фермер нақты мерзімдерді таңдалған мемлекеттік қызметтің сипаттамасынан және қолданыстағы қағидалардан тексеруі тиіс.

8. Субсидия беруден не себепті бас тартылуы мүмкін?

Мемлекеттік қолдау көрсетуден бас тарту тиісті қағидаларда белгіленген негіздерге сүйенуі тиіс.

Іс жүзінде мәселелер мынадай себептермен туындауы мүмкін.

Бағдарлама талаптарына сәйкес келмеу

Өтініш беруші немесе оның жобасы белгіленген шарттарға сәйкес келмейді.

Мысалы, сатып алынған жабдық инвестициялық жобаның қарастырылған санатына жатпауы мүмкін.

Дұрыс емес немесе бір-біріне қайшы мәліметтер

Электрондық өтінімдегі деректер шарттардағы, мемлекеттік тізілімдердегі немесе басқа құжаттардағы ақпаратпен сәйкес келмеуі мүмкін.

Қажетті растаулардың болмауы

Міндетті құжаттар ұсынылмаған немесе субсидия алу құқығын растайтын мәліметтер жеткіліксіз болуы мүмкін.

Мерзімдерді бұзу

Өтінім қабылдау кезеңінен тыс уақытта берілген немесе өтініш беру мерзімі сақталмаған.

Бұрын қабылданған міндеттемелерді орындамау

Егер субсидия алушы бұрынғы мемлекеттік қолдау шарттарын бұзса, заңнамада көзделген жағдайларда бұл оның кейінгі бағдарламаларға қатысу мүмкіндігіне әсер етуі мүмкін.

Арнайы талаптардың орындалмауы

Жекелеген бағыттарда жануарларды тіркеуге, жер учаскелерін есепке алуға, сатып алуды құжатпен растауға немесе өндірістік нысандардың сипаттамаларына қатысты талаптар қолданылады.

Бас тарту туралы хабарлама алған жағдайда оның себептерін зерттеп, анықталған сәйкессіздіктерді жою мүмкіндігін қарастыру қажет.

9. Өтінім қабылданбаса не істеу керек?

Субсидия беруден бас тарту фермердің мемлекеттік қолдау алу мүмкіндігін біржола жоғалтқанын білдірмейді.

Әрі қарайғы әрекеттер бас тарту себебіне байланысты.

Мынадай тәртіпті ұстанған жөн:

1. Ресми хабарламаны алып, сақтап қою.

2. Бас тартудың көрсетілген себептерін мұқият зерделеу.

3. Оларды қолданыстағы субсидиялау қағидаларымен салыстыру.

4. Құжаттар мен мемлекеттік дерекқорлардағы мәліметтерді тексеру.

5. Рұқсат етілген жағдайда қателерді түзету.

6. Қажет болса, белгіленген мерзімде қайта өтінім беру.

7. Бас тарту негізсіз деп есептелсе, заңнамада көзделген шағымдану тәртібін пайдалану.

Қабылданған шешіммен келіспеген жағдайда өтініш беруші белгіленген тәртіппен шағым түсіре алады.

Шағымдану мерзімдері мен рәсімдерін нақты мемлекеттік қызметке және қолданыстағы нормативтік талаптарға сәйкес анықтау қажет.

10. Бір уақытта бірнеше субсидия алуға бола ма?

Бір фермерлік шаруашылық ауыл шаруашылығының бірнеше бағытымен айналысып, әртүрлі мемлекеттік бағдарламалардың талаптарына сәйкес келуі мүмкін.

Мысалы, кәсіпорын бір мезгілде өсімдік және мал шаруашылығын жүргізуі ықтимал.

Алайда бірнеше қолдау түрін қатар алу мүмкіндігі әр бағдарламаның қағидаларымен анықталады.

Мыналарды ескеру қажет:

• Бағдарламаларды бірге қолдануға рұқсат етіле ме?

• Бір шығынды бірнеше рет қаржыландыру жағдайы туындамай ма?

• Алушыларға қатысты шектеулер бар ма?

• Әр бағдарлама қандай міндеттемелер жүктейді?

• Бір қолдау түрін алу екіншісіне қатысу құқығын шектей ме?

Бірнеше субсидия алу құқығын шаруашылықтың әртүрлі бағытта жұмыс істеу фактісіне ғана сүйеніп анықтауға болмайды.

Әр өтінім жеке талаптарға сәйкес болуы тиіс.

11. Фермерлерге арналған практикалық кеңестер

Өтінімді сапалы дайындау және бас тарту қаупін азайту үшін шаруашылық құжаттары мен деректерін алдын ала ретке келтірген дұрыс.

Өтінім қабылдау басталмай тұрып деректерді тексеріңіз

Жер учаскелері, жануарлар, техника және ұйым туралы мәліметтердің дұрыс көрсетілгеніне көз жеткізіңіз.

Егер ақпарат жоқ болса немесе қате енгізілсе, оны түзету қосымша уақыт алуы мүмкін.

Бастапқы құжаттарды сақтаңыз

Шарттарды, шот-фактураларды, төлем құжаттарын, қабылдау-тапсыру актілерін және шаруашылық операцияларын растайтын басқа да құжаттарды сақтаңыз.

Олар өтінім беру кезінде ғана емес, кейінгі тексерулер барысында да қажет болуы мүмкін.

Шығындарды тек болашақ субсидияға сүйеніп жоспарламаңыз

Ресми шешім қабылданып, қаражат нақты төленгенге дейін мемлекеттік қолдауды кепілдендірілген қаржылық түсім деп есептеуге болмайды.

Бұл әсіресе несие, лизинг және ірі инвестициялық міндеттемелер кезінде маңызды.

Өңірлік шарттарды нақтылаңыз

Субсидиялаудың кейбір көрсеткіштері мен қаржыландыру ерекшеліктері өңірге байланысты болуы мүмкін.

Облыстық ауыл шаруашылығы басқармаларының ресми хабарландыруларын және тиісті бағдарламаның талаптарын тексеріңіз.

Тек ресми ақпарат көздерін пайдаланыңыз

Актуалды мәліметтерді мемлекеттік ақпараттық жүйелерден, нормативтік құқықтық актілерден және уәкілетті органдардың ресми жарияланымдарынан алған жөн.

Делдалдар мемлекеттік субсидияның міндетті түрде мақұлданатынына кепілдік бере алмайды.

12. Субсидиялау бағдарламаларын қайдан тексеруге болады?

Негізгі ресми ақпарат көздері:

Мал шаруашылығының жекелеген бағыттары бойынша ресми материалдарда subsidy.plem.kz мамандандырылған ақпараттық жүйесі де көрсетіледі.

Өтінім бермес бұрын нақты қызмет үшін қандай электрондық ресурс қолданылатынын тексеру қажет.

13. Жиі қойылатын сұрақтар

Тіркелген фермер қожалығы болмаса, субсидия алуға бола ма?

Бұл нақты бағдарламаға және субсидия алушылардың белгіленген санатына байланысты.

Көптеген бағыттар бойынша ауыл шаруашылығы тауарын өндіруші мәртебесін және басқа талаптарға сәйкестікті растау қажет.

Субсидияны мемлекетке қайтару керек пе?

Қағидалар сақталған жағдайда субсидия, әдетте, қайтарымсыз мемлекеттік қолдау болып саналады.

Алайда талаптар бұзылса, алынған қаражатты қайтару міндеті туындауы мүмкін.

Пайдаланылған ауыл шаруашылығы техникасына субсидия алуға бола ма?

Бұл тиісті инвестициялық жобаның талаптарына және сатып алынатын мүліктің сипаттамаларына байланысты.

Қолданылған кез келген техниканы мемлекеттік өтемақы алуға жарамды деп есептеуге болмайды.

Өтінімді өз бетінше беруге бола ма?

Иә. Электрондық түрде көрсетілетін тиісті мемлекеттік қызметтер бойынша фермер жүйеге өзі кіріп, өтінімді толтырып, ЭЦҚ арқылы қол қоя алады.

Өтінімнің тіркелуі ақша міндетті түрде төленетінін білдіре ме?

Жоқ. Тіркеу өтінімнің жүйеге түскенін ғана білдіреді.

Соңғы шешім талаптарға сәйкестікке, тексеру нәтижесіне және белгіленген басқа да рәсімдерге байланысты.

Техника сатып алғаннан кейін субсидия алуға бола ма?

Инвестициялық субсидиялаудың кейбір бағыттарында бұрын жұмсалған рұқсат етілген шығындарды өтеу көзделеді.

Алайда өтінім беру мерзімдерін, техникаға қойылатын талаптарды және шығындарды растау тәртібін сатып алу жүзеге асырылғанға дейін тексеру қажет.

Қорытынды

Қазақстандағы ауыл шаруашылығы субсидиялары өндірістік және инвестициялық шығындардың белгілі бір бөлігін азайтуға, техниканы жаңартуға, өсімдік және мал шаруашылығын дамытуға, заманауи технологияларды енгізуге және аграрлық кәсіпорындардың тұрақтылығын арттыруға мүмкіндік береді.

Мемлекеттік қолдау алу үшін фермер тиісті бағдарламаны дұрыс таңдап, қолданыстағы шарттарды зерделеп, қажетті құжаттарды дайындап, белгіленген электрондық жүйе арқылы өтінім беруі тиіс.

Мәліметтердің дұрыстығы, мерзімдердің сақталуы және шығындардың белгіленген нормативтерге сәйкестігі ерекше маңызды.

Субсидияны дұрыс рәсімдеудің басты қағидасы — алдымен бағдарлама талаптарын тексеру, содан кейін шығындарды жоспарлап, құжаттарды тапсыру.

Мұндай тәсіл қаржылық тәуекелдерді төмендетуге, өтінімнің қабылданбау ықтималдығын азайтуға және ауыл шаруашылығы өндірісін дамыту үшін мемлекеттік қолдау мүмкіндіктерін тиімді пайдалануға көмектеседі.

Дереккөздер

1. Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлігі. Агроөнеркәсіптік кешенді мемлекеттік қолдау туралы ресми ақпарат — https://www.gov.kz/memleket/entities/moa

2. Қазақстан Республикасының электрондық үкіметі. Тұқым шаруашылығын дамытуды субсидиялау — https://egov.kz/cms/ru/services/398_pass_msh

3. Қазақстан Республикасының электрондық үкіметі. Басым ауыл шаруашылығы дақылдарын өндіруді субсидиялау — https://egov.kz/cms/ru/services/394_pass_msh

4. Қазақстан Республикасының электрондық үкіметі. Су беру қызметтерінің құнын субсидиялау — https://egov.kz/cms/ru/services/400_pass_msh

5. Қазақстан Республикасының мемлекеттік порталы. АӨК субъектілерінің инвестициялық салымдарын субсидиялау — https://www.gov.kz/services/3854?lang=ru

6. Қазақстан Республикасының мемлекеттік порталы. Несие және лизинг бойынша сыйақы мөлшерлемелерін субсидиялау — https://www.gov.kz/services/3351?lang=ru

7. Қазақстан Республикасының мемлекеттік порталы. Асыл тұқымды мал шаруашылығын субсидиялау — https://www.gov.kz/services/3388

8. Мемлекеттік субсидиялау ақпараттық жүйесі — https://gosagro.kz