Қазақстан Израильге 500 мың тоннаға дейін бидайды ұзақ мерзімді жеткізуді ұсынды

Қазақстан Израильге 200 мыңнан 500 мың тоннаға дейін азық-түліктік бидай жеткізу бойынша ұзақ мерзімді келісімшарттар жасасу мүмкіндігін қарастырып отыр. Бұл ұсынысты Иерусалимде өткен Қазақстан-Израиль үкіметаралық комиссиясының отырысында ұлттық «Продкорпорация» компаниясы айтты. Астықты жеткізу үшін тараптар Әзербайжан мен Грузия арқылы өтетін бағыттарды немесе Балтық теңізі порттарын пайдалана алады.

Бұл туралы 2026 жылғы 4 қарашада Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігі және «ҰК «Продкорпорация» АҚ хабарлады.

Қазақстан Таяу Шығысқа астық экспортын кеңейтпек

Аграрлық сауданы дамыту мәселелері сауда-экономикалық ынтымақтастық жөніндегі Қазақстан-Израиль үкіметаралық комиссиясының оныншы отырысында талқыланды.

Қазақстанның ауыл шаруашылығы саласын «Продкорпорация» басқарма төрағасының орынбасары Самат Теңбаев таныстырды.

Ол елдің экспорттық мүмкіндіктері және ұлттық астық операторының израильдік сатып алушылармен ұзақ мерзімді келісімдерді қарастыруға дайын екені туралы айтты.

Ұсынылып отырған жеткізу көлемі 200 мыңнан 500 мың тоннаға дейін азық-түліктік бидайды құрайды. Ықтимал келісімшарттардың түпкілікті шарттары Израиль нарығының қажеттіліктеріне және келіссөздер нәтижелеріне байланысты болады.

Маңызды: әңгіме қазірдің өзінде қол қойылған келісім немесе нақты жөнелтілген астық туралы емес, келісімшарттар жасасу ұсынысы туралы болып отыр.

Қазақстан ақуызы жоғары бидай ұсынады

Ауыл шаруашылығы министрлігінің ақпараты бойынша, 2026 жылғы жоғары астық өнімі экспортты кеңейту үшін қосымша мүмкіндіктер жасайды.

Қазақстанда ақуыз бен дән маңызы жоғары азық-түліктік бидайдың айтарлықтай көлемі бар.

Мұндай сипаттамалар ұн тарту және нан пісіру кәсіпорындары үшін маңызды, өйткені олар ұнның технологиялық қасиеттеріне әсер етеді.

Министрлікте қазақстандық астық израильдік өңдеушілер үшін қызығушылық тудыруы мүмкін деп санайды.

Қазіргі уақытта Қазақстанның ауыл шаруашылығы өнімі әлемнің 80-нен астам еліне экспортталады. Сауданы одан әрі кеңейтудің бағыттарының бірі ретінде Таяу Шығыс қарастырылып отыр.

Израиль жыл сайын 2 млн тоннадан астам бидай импорттайды

Израиль астық өнімдерінің ірі импорттаушысы болып табылады.

Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігінің деректері бойынша, елге бидай импортының жыл сайынғы көлемі 2 млн тоннадан асады.

Егер Қазақстан 500 мың тонна көлемінде жеткізуді келіссе, бұл көрсетілген ең төменгі жылдық импорт көлемінің шамамен төрттен біріне тең болады.

Алайда мұндай салыстыру тек бағдарлық сипатқа ие. Қазақстандық астықтың нақты үлесі Израильдің тиісті жылғы жалпы импортына және жүзеге асырылған жеткізу көлеміне байланысты болады.

Бидайдан бөлек, Израиль нарығында арпаға, жүгеріге және майлы дақылдарға сұраныс бар.

Бұл қазақстандық аграрлық экспорттың ассортиментін кеңейту үшін қосымша мүмкіндіктер жасайды.

Басты қиындық - астықты жеткізу

Болашақ ынтымақтастықтың негізгі мәселелерінің бірі логистика болып қала береді.

Қазақстанның әлемдік мұхитқа тікелей шығатын жолы жоқ, сондықтан астықты алыс нарықтарға жеткізу халықаралық көлік бағыттарын ұйымдастыруды талап етеді.

Келіссөздер барысында жеткізудің екі ықтимал бағыты ұсынылды.

Бірінші нұсқа Әзербайжан мен Грузия арқылы өтетін көлік дәлізін пайдалануды көздейді.

Екінші нұсқа Балтық теңізі порттарын пайдалана отырып тасымалдауды қарастырады.

Бағытты таңдау тасымалдау құнына, инфрақұрылымның қолжетімділігіне, жеткізу мерзімдеріне және болашақ келісімдердің коммерциялық шарттарына байланысты болады.

Жарияланған сәтте Израильге жеткізудің нақты бағыты бекітілген жоқ.

Қазақстан Израильдің агротехнологияларына мүдделі

Астық экспортынан бөлек, тараптар технологиялық ынтымақтастық мүмкіндіктерін талқылады.

Қазақстан үшін Израильдің су ресурстары шектеулі жағдайларда ауыл шаруашылығы өндірісін ұйымдастыру тәжірибесі ерекше қызығушылық тудырады.

Перспективалы бағыттар ретінде мыналар аталды:

• Суды үнемдейтін суару жүйелерін енгізу.

• Тазартылған сарқынды суларды қайта пайдалану.

• Ауыл шаруашылығы процестерін цифрландыру.

• Агроөндірісті басқару үшін жасанды интеллектіні қолдану.

• Су мен өндірістік ресурстарды пайдалану тиімділігін арттыру.

Мұндай технологиялар қазақстандық шаруашылықтар үшін, әсіресе суармалы су тапшылығы бар өңірлерде пайдалы болуы мүмкін.

Сонымен бірге шешімдерді енгізу жергілікті климаттық жағдайларға, топырақ ерекшеліктеріне және қолданыстағы инфрақұрылымға бейімдеуді талап етеді.

Қазақстандық фермерлер үшін қандай мүмкіндіктер ашылады

Қосымша шетелдік нарықтарға шығу астық өндірушілерге сатып алушылар аясын кеңейтуге әлеуетті түрде мүмкіндік береді.

Бидайдың айтарлықтай экспорттық көлеміне ие Қазақстан үшін өткізу бағыттарын әртараптандыру жекелеген нарықтарға тәуелділікті азайтуы мүмкін.

Ұзақ мерзімді келісімшарттар жеткізілімдердің болжамдылығын арттырып, өндірісті жоспарлауды жеңілдетуі де мүмкін.

Алайда олардың экономикалық тартымдылығы экспорттық бағаға, астық сапасына және көлік шығындарына байланысты болады.

Сондықтан сұраныс болған күннің өзінде жеткізу туралы түпкілікті шешім коммерциялық шарттармен айқындалады.

Жеткізілімдер қашан басталады

2026 жылғы 13 қарашадағы жағдай бойынша тексерілген ресми хабарламаларда «Продкорпорацияның» ұзақ мерзімді келісімшарттарды қарастыруға дайын екені айтылған.

Жеткізілімдердің басталатын нақты күндері, келісілген баға және жөнелту кестесі жарияланған жоқ.

Келесі кезең израильдік сатып алушылармен келіссөздер және экономикалық тұрғыдан қолайлы логистикалық бағыттарды анықтау болуы мүмкін.

500 мың тоннаға дейін азық-түліктік бидай жеткізу туралы ұсыныс Қазақстан экспортының Таяу Шығыста кеңеюіне мүмкіндік ашады. Сонымен қатар Қазақстан Израильмен суды үнемдеу технологиялары, цифрландыру және ауыл шаруашылығында жасанды интеллектіні қолдану бойынша ынтымақтастыққа мүдделі. Сауданың нақты көлемі келісімшарттардың жасалуына және логистикалық мәселелердің шешілуіне байланысты болады.