Қазақстан мен Тәжікстан 2027-2028 жылдарға арналған АӨК саласындағы ынтымақтастық жол картасына қол қойды

Қазақстан мен Тәжікстан 2027-2028 жылдарға арналған ауыл шаруашылығындағы ынтымақтастықты дамыту жөніндегі жол картасына қол қойды. Құжат аграрлық өнімдердің өзара саудасын кеңейтуді, өсімдік шаруашылығы мен мал шаруашылығын дамытуды, заманауи агротехнологияларды енгізуді және ветеринариялық қауіпсіздікті нығайтуды көздейді. Келісім 2026 жылғы 7 қарашада Астанада Тәжікстан президенті Эмомали Рахмонның ресми сапары аясында жасалды.

Құжатқа Қазақстанның ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров және Тәжікстанның ауыл шаруашылығы министрі Құрбон Хакимзода қол қойды.

Жаңа жол картасы екі мемлекеттің бейінді ведомстволарының одан әрі өзара іс-қимылы және агроөнеркәсіп кешеніндегі бірлескен бастамаларды іске асыру үшін негіз болуға тиіс.

Қазақстан мен Тәжікстан аграрлық ынтымақтастықты кеңейтуде

Қол қою Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен Тәжікстан президенті Эмомали Рахмон келіссөздерінің қорытындысы бойынша өтті.

Кездесуде тараптар сауда-экономикалық қатынастарды, көлік инфрақұрылымын, өнеркәсіпті, энергетиканы және ауыл шаруашылығын дамыту перспективаларын талқылады.

Аграрлық сектор екіжақты ынтымақтастықтың перспективалы бағыттарының бірі деп аталды.

Сапар аясында елдер арасындағы жалпы тауар айналымын 2030 жылға дейін ұлғайту жөніндегі жеке жол картасы да қабылданды.

Ауыл шаруашылығы жөніндегі құжат 2027-2028 жылдарға есептелген және агроөнеркәсіп кешенін дамыту бойынша неғұрлым мамандандырылған іс-шараларды көздейді.

Екі келісім де экономикалық өзара іс-қимылды кеңейтуге бағытталған, алайда олардың мерзімдері мен реттеу нысандары әртүрлі.

Жол картасына қандай бағыттар енгізілді

Қазақстан Ауыл шаруашылығы министрлігінің ақпаратына сәйкес, тараптар ынтымақтастықтың бірнеше басым бағытын айқындады.

Өзара сауданы дамыту. Қазақстан мен Тәжікстан ауыл шаруашылығы өнімдерін жеткізуді ұлғайтып, тауарлар ассортиментін кеңейтуді көздеп отыр.

Өсімдік шаруашылығы және тұқым шаруашылығы. Ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіру, тұқым өндіру және селекциялық жұмыс саласындағы өзара іс-қимылды дамыту жоспарланып отыр.

Мал шаруашылығы. Міндеттердің бірі ауыл шаруашылығы жануарларының өнімділігін арттыруға бағытталған тәжірибе алмасу және шешімдерді енгізу болады.

Ветеринариялық және фитосанитариялық қауіпсіздік. Елдер жануарлар денсаулығын, өсімдіктер мен ауыл шаруашылығы өнімдерінің қауіпсіздігін бақылау мәселелері бойынша өзара іс-қимылды жетілдіруге ниетті.

Цифрландыру және агротехнологиялар. Агроөнеркәсіп кешенінде заманауи технологияларды енгізу бойынша ынтымақтастық көзделген.

Ғылыми зерттеулер және білім беру. Тәжірибе алмасуға, мамандар даярлауға және аграрлық ғылымды дамытуға жеке назар аударылады.

Бұл бағыттарды іске асыру екі елдің ауыл шаруашылығы кәсіпорындары арасындағы өндірістік байланыстарды нығайтуға ықпал етуге тиіс.

Аграрлық тауар айналымы $564 млн-нан асты

Жол картасына қол қою ауыл шаруашылығы өнімдерінің өзара саудасы ұлғайған тұста өтіп отыр.

Қазақстан Ауыл шаруашылығы министрлігінің деректері бойынша, 2026 жылғы қаңтар - қыркүйек аралығында екі ел арасындағы аграрлық тауар айналымы 564 млн доллардан асты.

Алдыңғы жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда көрсеткіш 32,5%-ға өсті.

Бұл ретте Қазақстанның АӨК өнімдерінің Тәжікстанға экспорты 550,2 млн долларды құрады.

Жеткізілімдердің негізгі бөлігін астық өндірумен және ауыл шаруашылығы шикізатын өңдеумен айналысатын қазақстандық кәсіпорындар қамтамасыз етеді.

Экспорт құрылымында бидай, жүгері, өсімдік майлары және макарон өнімдері елеулі рөл атқарады.

Мұндай динамика тәжік нарығының қазақстандық ауыл шаруашылығы өндірушілері мен өңдеуші кәсіпорындары үшін маңызын растайды.

Қазақстан Тәжікстанға астық жеткізуді ұлғайтуда

Астық өнімдері екіжақты аграрлық сауданың негізгі бағыттарының бірі болып қала береді.

Ауыл шаруашылығы министрлігінің ақпараты бойынша, 2026 жылы Қазақстан Тәжікстанға шамамен 1,1 млн тонна дәнді дақыл жеткізді.

Осы көлемнің шамамен 900 мың тоннасы бидайға тиесілі болды.

Ынтымақтастықтың қосымша бағыты «Продкорпорация» ұлттық компаниясы мен Тәжікстанның мемлекеттік материалдық резервтер агенттігі арасындағы келісімшарт болды.

Келісім 100 мың тонна қазақстандық бидай жеткізуді көздейді.

2026 жылғы 7 қарашадағы жағдай бойынша сатып алушыға 50,8 мың тонна жөнелтілді.

Ұзақ мерзімді сауда қатынастарын дамыту қазақстандық өндірушілерге астық өткізуді сенімдірек жоспарлауға әлеуетті түрде мүмкіндік береді.

Алайда жеткізілімдерді одан әрі ұлғайту сатып алушылардың қажеттіліктеріне, баға жағдайына және көлік бағыттарының қолжетімділігіне байланысты болады.

Елдер ауыл шаруашылығы өнімдерін бірлесіп өңдеуге мүдделі

Келіссөздер барысында ауыл шаруашылығы шикізатын өңдеу бойынша бірлескен өндірістік тізбектерді қалыптастыру мүмкіндіктері де талқыланды.

Кооперацияны дамыту өнім өндірумен, өңдеумен, сақтаумен және өткізумен айналысатын кәсіпорындардың өзара іс-қимылын көздеуі мүмкін.

Қазақстан үшін мұндай бастамалар ауыл шаруашылығы шикізатының қосылған құнын арттыру тұрғысынан қызығушылық тудырады.

Тек өңделмеген өнім жеткізудің орнына кәсіпорындар дайын азық-түлік және жемшөп өнімдерін өндіруді кеңейте алады.

Тәжікстан, өз кезегінде, азық-түліктің тұрақты жеткізілімдеріне және өз өңдеу өнеркәсібін дамытуға мүдделі.

Сонымен бірге жол картасына қол қою қорытындысы бойынша нақты жаңа бірлескен зауыттар, инвестиция сомалары және құрылыс мерзімдері жарияланған жоқ.

Ынтымақтастық мал шаруашылығы мен ветеринарияны қамтиды

Құжатта мал шаруашылығы саласын дамытуға жеке орын берілген.

Елдер селекция және ауыл шаруашылығы жануарларының өнімділігін арттыру саласында тәжірибе алмасуға ниетті.

Ветеринариялық қызметтердің ынтымақтастығы да маңызды мәнге ие.

Етпен және тірі жануарлармен халықаралық саудада ветеринариялық қауіпсіздік талаптарын сақтау және эпизоотиялық жағдайды ескеру қажет.

Бейінді ведомстволардың келісілген жұмысы техникалық мәселелерді шешуді жеңілдетіп, экспорттық рәсімдердің болжамдылығын арттыра алады.

Алайда жол картасының өзі қолданыстағы ветеринариялық шектеулердің автоматты түрде күшін жоюын немесе жаңа экспорттық бағыттардың ашылуын білдірмейді.

Ол үшін жеке келісулер және белгіленген талаптарды орындау қажет болуы мүмкін.

Цифрландыру және аграрлық ғылым ынтымақтастықтың бір бөлігі болады

Құжат ауыл шаруашылығында заманауи технологияларды енгізу бойынша өзара іс-қимылды көздейді.

Перспективалы бағыттар цифрлық есеп, өндірістік процестердің тиімділігін арттыру және заманауи агротехнологияларды қолдану болып табылады.

Сондай-ақ тараптар ғылыми ұйымдар мен бейінді мамандар арасындағы ынтымақтастықты дамытуға ниетті.

Тәжірибе алмасу селекцияға, ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіруге және мал шаруашылығы қожалықтарын басқаруға жаңа тәсілдерді енгізуге ықпал етуі мүмкін.

Бұл ретте жарияланған хабарламаларда нақты цифрлық жобалардың егжей-тегжейлі тізімі ашылмайды.

Келісім Қазақстан фермерлері үшін нені білдіреді

Отандық ауыл шаруашылығы өндірушілері үшін Тәжікстанмен ынтымақтастықты дамыту өткізудің қосымша мүмкіндіктерін әлеуетті түрде ашады.

Жаңа уағдаластықтар астық өндірушілер, май-тоң май өнеркәсібі кәсіпорындары, ұн тарту ұйымдары және мал шаруашылығы өнімдерін өндірушілер үшін ең үлкен қызығушылық тудыруы мүмкін.

Сауда байланыстарын кеңейту өңдеу қуаттарының жүктемесін қолдап, логистикалық инфрақұрылымның дамуын ынталандыра алады.

Селекция, тұқым шаруашылығы және аграрлық ғылым саласындағы ынтымақтастық мүмкіндіктері өнімділікті арттыруға мүдделі шаруашылықтар үшін де пайдалы болуы мүмкін.

Алайда нақты экономикалық нәтижелер жол картасының жекелеген іс-шараларын іске асыруға, коммерциялық шарттарға және сауда жағдайларына байланысты болады.

Әрі қарай не болады

Жол картасына 2027-2028 жылдар кезеңіне қол қойылды.

Келесі кезең бейінді министрліктер мен аграрлық нарық қатысушылары тарапынан көзделген ынтымақтастық бағыттарын практикалық іске асыру болады.

Нақты іс-шараларды келісу, кәсіпорындар арасындағы байланыстарды дамыту және қол жеткізілген уағдаластықтарды орындау маңызды рөл атқарады.

Бұл ретте егжей-тегжейлі мерзімдері мен жауапты орындаушылары көрсетілген жол картасының мәтіні тексерілген ресми жарияланымдарда толық келтірілмейді.

Сондықтан келісімнің нәтижелілігін сауданың нақты ұлғаюы, бірлескен бастамалардың пайда болуы және нақты технологиялардың енгізілуі бойынша бағалауға болады.

2027-2028 жылдарға арналған жол картасына қол қою Қазақстан мен Тәжікстанның аграрлық ынтымақтастықты кеңейту ниетін бекітті. АӨК өнімдері тауар айналымының 32,5%-ға өсуі аясында елдер сауданы, селекцияны, мал шаруашылығын, өңдеуді және ауыл шаруашылығын цифрландыруды дамытуға жоспарлап отыр. Қазақстандық фермерлер мен кәсіпорындар үшін бұл іске асуы нақты бірлескен жобаларға байланысты болатын әлеуетті қосымша мүмкіндіктер жасайды.