maltabumaltabu

Жаңалықтар

Қазақстанда азық-түлік өндірісіне салынған инвестициялар 2,1 есе өсіп, 373 млрд теңгеге жетті

2026 ж. 18 қараша · 5 қаралым

Қазақстанда азық-түлік өндірісіне салынған инвестициялар 2,1 есе өсіп, 373 млрд теңгеге жетті

Қазақстанда тамақ өнеркәсібіне салынған инвестициялар айтарлықтай өсті. 2026 жылғы қаңтар-қыркүйекте азық-түлік өндіретін кәсіпорындардың негізгі капиталына салынған инвестициялар 373 млрд теңгеге жетті. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 2,1 есе көп. Инвестициялардың ең ірі көлемі Жамбыл облысында тіркелді, онда көрсеткіш 142,9 млрд теңгені құрады.

Инвестициялық белсенділіктің өсуін Ranking.kz аналитикалық шолуында жарияланған Ұлттық статистика бюросының деректері растайды. Сонымен қатар 2026 жылғы 17 қарашада тамақ өнеркәсібінің даму қорытындыларын ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров Қазақстан Үкіметінің отырысында таныстырды.

Тамақ өнеркәсібіне салынған инвестициялар 373 млрд теңгеден асты

2026 жылдың тоғыз айының қорытындысы бойынша азық-түлік өндіретін кәсіпорындар негізгі капиталға 373 млрд теңге инвестиция тартты.

2025 жылдың сәйкес кезеңінде көрсеткіш 176,8 млрд теңгені құраған.

Осылайша, ақшалай мәнде салымдар көлемі екі еседен астам ұлғайды.

Бұл ретте өсім тек номиналды көрсеткіштерде ғана байқалып отырған жоқ.

Статистикалық деректерге сәйкес, инвестициялардың нақты көлем индексі 192% болды.

Бұл салыстырмалы бағамен инвестициялық белсенділік 92% артқанын білдіреді.

Номиналды және нақты өсім арасындағы айырмашылық инвестициялық тауарлар, құрылыс жұмыстары және күрделі салымдардың басқа да компоненттері құнының өзгеру ықпалымен түсіндіріледі.

Тамақ өнеркәсібі барған сайын көбірек капитал тартып отыр

Негізгі капиталға салынатын инвестициялар өндірістік қуаттарды құруға және жаңғыртуға бағытталады.

Тамақ өнеркәсібі кәсіпорындары үшін мұндай салымдар зауыттар салуды, жабдық сатып алуды, технологиялық желілерді жаңартуды және өндірістік инфрақұрылымды дамытуды қамтуы мүмкін.

Саланың дамуы дайын өнім шығаруды арттыру және отандық ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеуді кеңейту қажеттілігімен байланысты.

Ет, сүт, ұн тарту және май-тоңмай өнеркәсібіне салынатын инвестициялар әсіресе маңызды.

Кәсіпорындарды жаңғырту еңбек өнімділігін арттыруға, өнім сапасын жақсартуға және жекелеген өндірістік шығындарды төмендетуге ықпал етуі мүмкін.

Алайда инвестициялардың өсуі өздігінен өнім шығарудың дереу ұлғаюын білдірмейді.

Экономикалық әсер алу үшін жобаларды іске асыруды аяқтап, жаңа қуаттардың жүктелуін қамтамасыз ету қажет.

Жамбыл облысы инвестиция көлемі бойынша көш бастап тұр

2026 жылғы қаңтар-қыркүйекте азық-түлік өндірісіне салынған инвестициялардың ең үлкен көлемі Жамбыл облысында тіркелді.

Өңірде көрсеткіш 142,9 млрд теңгеге жетті.

2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда салымдар 6,8 есе өсті.

Бір жыл бұрын инвестициялар көлемі шамамен 20,9 млрд теңгені құраған.

Осылайша, қарастырылып отырған кезеңде Қазақстанның тамақ өнеркәсібіне салынған инвестициялардың жалпы көлемінің шамамен 38%-ы Жамбыл облысына тиесілі болды.

Өңірдегі жоғары инвестициялық белсенділік, атап айтқанда, ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеу саласындағы ірі өнеркәсіптік жобаларды іске асырумен байланысты.

Бұл ретте 142,9 млрд теңге статистикалық көрсеткіші міндетті түрде бір нақты зауытты емес, экономикалық қызметтің тиісті түріне салынған инвестицияларды қамтиды.

Астанада инвестициялар 13 еседен астам ұлғайды

Қазақстан астанасында инвестициялық белсенділіктің айтарлықтай жеделдеуі байқалады.

2026 жылдың тоғыз айында Астанада азық-түлік өндірісіне салынған инвестициялар 39,2 млрд теңгеге жетті.

Алдыңғы жылдың сәйкес кезеңінде олар шамамен 2,9 млрд теңгені құраған.

Осылайша, көрсеткіш 13 еседен астам өсті.

Мұндай динамика ірі инвестициялық жобалардың іске асырылуын, құрылыстың басталуын немесе қолданыстағы қуаттарды жаңғыртуды көрсетуі мүмкін.

Алайда жоғары пайыздық өсімді алдыңғы жылдың салыстырмалы түрде шағын базасын ескере отырып бағалау қажет.

Жекелеген өңірде салымдардың ұлғаюы дайын өнім өндірісі де сондай қарқынмен өсті дегенді білдірмейді.

Солтүстік Қазақстан облысы 31,8 млрд теңге тартты

Тамақ өнеркәсібіне салынған салым көлемі едәуір өңірлер қатарында Солтүстік Қазақстан облысы да ерекшеленеді.

2026 жылғы қаңтар-қыркүйекте инвестициялар 31,8 млрд теңгені құрады.

Өңірде астық, майлы дақылдар және мал шаруашылығы өнімдерін өндіруді қоса алғанда, дамыған ауыл шаруашылығы шикізат базасы бар.

Қайта өңдеу кәсіпорындарын шикізат аймақтарына жақын орналастыру жекелеген логистикалық шығындарды қысқартып, ауыл шаруашылығы өнімін өткізуге қосымша мүмкіндіктер жасай алады.

Бұл ретте әрбір инвестициялық жобаның экономикалық тиімділігі шикізат құнына, инфрақұрылымның қолжетімділігіне және дайын өнімге сұранысқа байланысты.

Инвестициялардың негізгі бөлігі кәсіпорындардың өз қаражаты есебінен қаржыландырылады

Жарияланған аналитикалық деректерге сәйкес, 2026 жылдың тоғыз айында тамақ өнеркәсібі кәсіпорындары инвестицияларға 309,1 млрд теңге өз қаражатын бағыттады.

Бұл саладағы күрделі салымдардың жалпы көлемінің шамамен 83%-ы.

Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда меншікті инвестициялар көлемі 2,6 есе ұлғайды.

Қаржыландырудың мұндай құрылымы өндірістерді жаңғыртудағы бизнестің елеулі рөлін көрсетеді.

Салымдардың қалған бөлігі қарыз қаражаты мен бюджеттік қаржыландыруды қоса алғанда, статистикалық әдістемеде көзделген басқа көздер есебінен қалыптасуы мүмкін.

Алайда 373 млрд теңгенің бәрін тікелей мемлекеттік инвестициялар немесе субсидиялар деп санауға болмайды.

Азық-түлік өндірісі 3,6 трлн теңгеге дейін өсті

Инвестициялардың өсуі тамақ өнеркәсібі өнімдерін шығарудың ұлғаюымен қатар жүріп жатыр.

Ауыл шаруашылығы министрлігінің ақпараты бойынша, 2026 жылғы қаңтар-қазанда азық-түлік өндірісінің көлемі 3,6 трлн теңгеге жетті.

Өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда нақты өсім 13% болды.

Бұл кәсіпорындардың өндірістік қызметінің нәтижелерін сипаттайтын жеке статистикалық көрсеткіш.

Осылайша, 2026 жылы инвестициялық белсенділіктің артуы және дайын өнім шығарудың өсуі бір мезгілде байқалып отыр.

Алайда инвестициялар қаңтар-қыркүйек үшін, ал өндіріс қаңтар-қазан үшін есепке алынған.

Сонымен қатар өндірістің қазіргі өсімінің бәрі тек 2026 жылғы салымдардың нәтижесінде болды деп айтуға болмайды: күрделі инвестициялардың әсері көбіне кейінгі кезеңдерде көрінеді.

Қазақстан ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеуді кеңейтуде

Агроөнеркәсіптік кешенді дамытудың басым бағыттарының бірі — отандық шикізатты қайта өңдеу тереңдігін арттыру.

Қазақстанда астықты, майлы дақылдарды, сүтті және басқа да ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу жобалары іске асырылып жатыр.

Астық өңдеу үшін крахмал, глютен, аминқышқылдары және басқа да өнеркәсіптік компоненттер өндіру перспективалы бағыттар болып қала береді.

Сүт өнеркәсібінде инвестициялар ірімшік, сары май, құрғақ сүт және басқа өнімдер шығаруды арттыруға бағытталуы мүмкін.

Май-тоңмай кәсіпорындары үшін технологиялық желілерді жаңғырту, рафинацияны кеңейту және шикізатты кешенді пайдалану маңызды.

Бұл бағыттарды дамыту ел ішінде анағұрлым ұзын өндірістік тізбектер қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Бұл ретте ірі жобалардың бір бөлігі құрылыс немесе жоспарлау сатысында тұр, сондықтан олардың болашақ қуаттарын қолданыстағы өндіріске қосуға болмайды.

Инвестициялар фермерлер үшін қосымша мүмкіндіктер жасайды

Ауыл шаруашылығы өндірушілері үшін тамақ өнеркәсібінің дамуы тікелей маңызға ие.

Жаңа қайта өңдеу кәсіпорындары астыққа, майлы дақылдарға, етке, сүтке және басқа да шикізат түрлеріне ішкі сұранысты арттыруы мүмкін.

Фермерлер мен қайта өңдеушілер арасында ұзақ мерзімді қатынастар қалыптастыру әсіресе маңызды болуы мүмкін.

Бұл жеткізу көлемдерін, өнім сапасына қойылатын талаптарды және өткізу мерзімдерін жоспарлауға мүмкіндік береді.

Қайта өңдеуді дамыту ауылдық өңірлерде қосымша жұмыс орындарын да құра алады.

Сонымен қатар кәсіпорындарға көлік, энергетикалық және қойма инфрақұрылымы қажет.

Алайда инвестициялардың ұлғаюы ауыл шаруашылығы өндірушілері үшін сатып алу бағасының автоматты түрде өсуіне кепілдік бермейді.

Нақты әсер сатып алушылар арасындағы бәсекеге, зауыттардың жүктелуіне және жасалатын келісімшарттардың шарттарына байланысты болады.

Салымдардың өсуі өңірлер бойынша біркелкі емес

Жалпы республикалық оң динамикаға қарамастан, инвестициялық белсенділік өңірлер бойынша біркелкі бөлінбейді.

Ranking.kz деректері бойынша, бірқатар облыстарда тамақ өнеркәсібіне салынған инвестициялар көлемі бірнеше есе ұлғайды.

Сонымен қатар жекелеген өңірлерде күрделі салымдардың қысқаруы байқалды.

Атап айтқанда, төмендеу Батыс Қазақстан және Қызылорда облыстарында тіркелді.

Бұл жалпыұлттық өсім ең алдымен ірі инвестициялық жобалары бар өңірлер есебінен қалыптасатынын көрсетеді.

Саланың анағұрлым біркелкі дамуы үшін инфрақұрылымның, шикізат базасының және қаржы ресурстарының қолжетімділігі маңызды.

Тамақ өнеркәсібінің алдында қандай міндеттер тұр

Инвестициялардың ұлғаюы алғышарттар жасайды