Қазақстанда бидай бағасы тұрақты сақталып, арпа мен зығыр қымбаттап жатыр

Қазақстанның Астық одағы 2026 жылғы 26 қазан мен 1 қараша аралығындағы ауыл шаруашылығы дақылдары бағасына апталық шолуын жариялады. Бидайдың көптеген санаттары бұрынғы бағасын сақтаса, жемдік арпа тоннасына 1 мың теңгеге қымбаттады. Экспорттық нарықтарда да арпа, зығыр және ұнның жекелеген түрлері бағасының өскені байқалды.

Қазақстан Астық одағының Аналитика комитетінің дерегінше, ішкі астық нарығындағы сауда белсенділігі бәсең күйінде қалды. Бұған ауыл шаруашылығы өндірушілерінің астықты қазіргі бағамен сатқысы келмеуі және теміржол тасымалына қойылған шектеулер негізгі себеп болды.

Қазақстанда бидай қанша тұрады

Ішкі нарықта бидайдың көптеген санаттарының бағасы апта ішінде іс жүзінде өзгерген жоқ.

Ақмола, Қостанай және Солтүстік Қазақстан облыстарындағы элеваторларда EXW шарттарымен, 16% ҚҚС қоса алғанда, астық құны:

Бағаның аздап төмендеуі тек жоғары сапалы бидайдың жекелеген санаттарында тіркелді.

Дән маңызы 28-29%, сондай-ақ 30% және одан жоғары үшінші сыныпты астық тоннасына 1 мың теңгеге арзандады.

Қалған санаттар бұрынғы баға дәліздерін сақтап қалды.

Ішкі нарықта арпа қымбаттады

Жемдік арпа бір аптада тоннасына 1 мың теңгеге қымбаттады.

1 қарашадағы жағдай бойынша дақылдың құны тоннасына 72 000 - 76 000 теңгені құрады.

Сарапшылар бағаның өсуін жемдік ұн өндіретін кәсіпорындар тарапынан сұраныстың қалпына келуімен, сондай-ақ қытайлық сатып алушылардың экспорттық қызығушылығымен байланыстырады.

Арпаға сұраныстың артуы ішкі нарықта да, сыртқы нарықтарда да бағаларға қолдау көрсетіп отыр.

Бидайдың экспорттық бағасы іс жүзінде өзгерген жоқ

Экспорттық нарықта бидай бойынша жағдай салыстырмалы түрде тұрақты болып қалды.

Астық одағының дерегінше, DAP Сарыағаш жеткізу шарттарымен бағалар:

• Дән маңызы 23-24% 3-сыныпты бидай - тоннасына 265-270 доллар.

• Дән маңызы 25-26% 3-сыныпты бидай - 267-272 доллар.

• Дән маңызы 27% 3-сыныпты бидай - 268-272 доллар.

• Дән маңызы 28-29% 3-сыныпты бидай - 279-284 доллар.

• Дән маңызы 30% және одан жоғары 3-сыныпты бидай - 295-299 доллар.

• 4-сыныпты бидай - 255-260 доллар.

• 5-сыныпты бидай - 245-250 доллар.

Тоннасына 1 долларға төмендеу дән маңызы 27% және 28-29% болатын үшінші сыныпты бидай санаттарында байқалды.

Қалған санаттар бойынша экспорттық бағалар өзгеріссіз қалды.

Арпа мен ұн экспорты қымбаттап барады

Жекелеген экспорттық бағыттарда арпа құны тоннасына 2 долларға өсті.

DAP Сарыағаш шарттарымен бағалар тоннасына 210-215 долларға, ал DAP Достық/Алтынкөл шарттарымен 213-217 долларға жетті.

Ақтау порты арқылы FOB шарттарымен жеткізуде бағалар бұрынғы деңгейде қалды - тоннасына 210-215 доллар.

Сонымен қатар бірінші сұрыпты бидай ұны қымбаттады.

Оның DAP Сарыағаш шарттарымен экспорттық құны 5 долларға өсіп, тоннасына 300-305 долларды құрады.

Жоғары сұрыпты ұнның құны 390-395 доллар деңгейінде сақталды.

Протеин мөлшері 12%-дан бастап болатын бидай-арпа жем қоспасы да 5 долларға қымбаттап, DAP Алашанькоу/Қорғас шарттарымен тоннасына 255-260 долларға жетті.

Бұл тауарлар құнының өсуін сарапшылар логистиканың қымбаттауымен және тиеуге қойылған шектеулермен түсіндіреді.

Зығыр шетелдік нарықтарда қымбаттап жатыр

Қазақстанның ішкі нарығында зығыр тұқымының құны тұрақты қалды - тоннасына 180 000 - 185 000 теңге.

Алайда экспорттық бағыттарда бағаның өсуі байқалды.

FCA Қазақстан шарттарымен жеткізуде зығыр құны 2 долларға өсіп, тоннасына 435-440 долларға жетті.

DAP Достық/Алтынкөл шарттарымен баға 3 долларға өсіп, 490-495 доллар болды.

Еуропа нарығында қазақстандық зығырдың C&F ARAG шарттарымен желтоқсанда жөнелтілетін құны бірден 20 долларға өсіп, тоннасына 695 долларға жетті.

Өсімге көлік шектеулері және баламалы логистикалық маршруттардың қымбаттауы себеп болды.

Атап айтқанда, Эстония мен Латвия порттары бағытына Ресейдің теміржол инфрақұрылымы арқылы транзит жасауда қиындықтар сақталып отыр.

Бұл ретте тазалығы 97% қазақстандық қоңыр зығырдың DAP Польша шарттарымен құны өзгеріссіз қалды - тоннасына 495-500 еуро.

Теміржол шектеулері астық экспортын тежеп отыр

Астық одағының бағалауынша, қазақстандық астықты сыртқа шығару қарқыны төмен күйінде қалып отыр.

Негізгі факторлардың бірі - Қазақстан темір жолының мемлекетаралық түйісу пункттері Сарыағаш пен Болашақ бағытында тасымалдау және тиеу жоспарларын келісуге қойған шектеулері.

Теміржол инфрақұрылымының жүктемесі экспорттық партияларды уақытылы жөнелтуді қиындатады.

Бұл сауда белсенділігіне әсер етіп, нарық қатысушыларының шығындарын арттырады және астықты жедел өткізу мүмкіндіктерін шектейді.

Қосымша фактор ретінде валюта бағамының ауытқуы сақталып отыр.

Есептік аптада теңге АҚШ долларына қатысты 0,63%-ға әлсіреді. Шолуда келтірілген доллар бағамы 453,87 теңгені құрады.

Қазақстан дәнді дақылдарды жинауды аяқтады

Ауыл шаруашылығы министрлігінің дерегінше, Қазақстанда дәнді дақылдарды жинау науқаны аяқталды.

2026 жылы аграршылар орташа өнімділігі гектарына 15,6 центнер болған жағдайда 24,3 млн тонна астық жинады.

Зерттеудің алдын ала нәтижелері элеваторларға түскен жұмсақ бидайдың шамамен 72%-ы үшінші сыныпқа сәйкес келетінін көрсетеді.

Бұл ретте зерттелген сынамалардың 48%-ында дән маңызының мөлшері 28%-дан асады.

Азық-түліктік бидай үлесінің жоғары болуы ішкі өңдеу және экспорттық жеткізілімдер үшін мүмкіндік жасайды, алайда сатудың нақты нәтижелері сұранысқа және көлік маршруттарының қолжетімділігіне байланысты болады.

Астық нарығын не күтіп тұр

Астық одағының сарапшылары бидай ішкі және сыртқы нарықтарда баға тұрақтылығын сақтап отырғанын атап өтеді.

Жемдік арпаға сұраныстың қалпына келуі сатып алушылардың бұл дақылға деген одан арғы қызығушылығын қолдайды.

Зығыр нарығында тасымалдаудағы қиындықтарға байланысты экспорттық бағаларға өсу қысымы сақталып отыр.

Астық одағында қараша айы ішінде еуропалық бағыттағы логистикалық жағдайдың айтарлықтай жақсаратынын күтпейді.

Осылайша, 2026 жылғы қазанның соңы мен қарашаның басында Қазақстанның астық нарығында әртүрлі бағыттағы динамика сақталды. Бидай салыстырмалы түрде тұрақты болды, арпа сұраныстың арқасында қымбаттады, ал зығырдың экспорттық бағасы ең алдымен көлік шектеулеріне байланысты өсті.