Жаңалықтар
Қазақстанның ауыл шаруашылығы өндірісі он айда 5,2%-ға өсіп, 8,9 трлн теңгеге жетті
2026 ж. 18 қараша · 2 қаралым

2026 жылғы қаңтар-қазан қорытындысы бойынша Қазақстанның ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің көлемі шамамен 8,9 трлн теңгені құрап, өткен жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда 5,2%-ға өсті. Оң динамика өсімдік шаруашылығында, мал шаруашылығында және агроөнеркәсіптік кешенмен байланысты салаларда байқалады. Сонымен қатар мемлекет аграршыларды жеңілдетілген қаржыландыруды кеңейтіп, ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеуді ынталандырып отыр.
Агроөнеркәсіптік кешенді дамытудың негізгі нәтижелері туралы 2026 жылғы 17 қарашада Қазақстан Үкіметінің отырысында ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров хабарлады.
Ұлттық статистика бюросының деректері бойынша, он айда өндірілген ауыл шаруашылығы өнімінің құны шамамен 8,85 трлн теңгені құрады. Ауыл шаруашылығы министрлігінің хабарламасында көрсеткіш 8,9 трлн теңгеге дейін дөңгелектенген.
Қазақстанның ауыл шаруашылығы өсуін жалғастыруда
2026 жылдың он айының қорытындысы бойынша аграрлық сектор оң динамика көрсетті.
Жалпы өнім көлемі салыстырмалы мәнде 5,2%-ға өсті.
Бұл өсім өнім құнының өзгерісін ғана емес, статистикалық есептеу әдістемесін ескере отырып, ауыл шаруашылығы өндірісінің нақты көлемінің ұлғаюын да көрсететінін білдіреді.
Ақшалай мәнде көрсеткіш 8,9 трлн теңгеге жетті.
Ауыл шаруашылығы ішкі нарықты азық-түлікпен қамтамасыз етіп, қайта өңдеу кәсіпорындары үшін шикізат базасын қалыптастыра отырып, Қазақстан экономикасының маңызды бағыттарының бірі болып қала береді.
Саланың динамикасына егін жинау науқанының нәтижелері, мал шаруашылығы қожалықтарының өнімділігі, инвестициялар және қаржыландырудың қолжетімділігі әсер етеді.
Сонымен бірге аграрлық сектордың тиімділігін толық бағалау үшін жалпы шығарылымды ғана емес, өнімнің өзіндік құнын, шаруашылықтардың табыстылығын және еңбек өнімділігін де ескеру қажет.
Өсімдік шаруашылығы аграрлық өндірістің маңызды бағыты болып қала береді
Қазақстанның ауыл шаруашылығы өндірісінің едәуір бөлігін дәнді, майлы, жемшөп және басқа да дақылдар қалыптастырады.
2026 жылы ел егіс алқаптарын әртараптандыру бойынша жұмысты жалғастырды.
Басым бағыттардың бірі отандық қайта өңдеу өнеркәсібін шикізатпен қамтамасыз ету үшін қажетті майлы дақылдар өндірісін кеңейту болды.
Сонымен қатар минералды тыңайтқыштарды, заманауи тұқымдарды және су үнемдеу технологияларын қолдану дамып келеді.
Ауыл шаруашылығы министрлігінің деректері бойынша, 2026 жылдың он айы ішінде аграршылар шамамен 2,1 млн тонна тыңайтқыш енгізді.
Бұл өткен жылдың тиісті кезеңімен салыстырғанда шамамен 400 мың тоннаға көп.
Тыңайтқыштарды қолданудың ұлғаюы ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігін арттыру факторларының бірі ретінде қарастырылады.
Алайда түпкілікті өнімділік ауа райына, топырақ сапасына, ылғалмен қамтамасыз етілуіне және өсіру технологиясының сақталуына да байланысты.
Мал шаруашылығы оң динамика көрсетіп отыр
Өндірістің өсуі мал шаруашылығы секторында да байқалады.
Ұлттық статистика бюросының деректері бойынша, 2026 жылғы қаңтар-қазан айларында тірідей салмақта мал мен құстың барлық түрін сою немесе союға өткізу көлемі өткен жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда 3,4%-ға өсті.
Сиыр сүтін өндіру 2%-ға артты.
Тауық жұмыртқасын шығару 7,5%-ға ұлғайды.
Бұл көрсеткіштер мал шаруашылығы өнімдерінің негізгі түрлері өндірісінің кеңейгенін көрсетеді.
Сектордың дамуына сүт-тауар фермаларын салу, мал шаруашылығы кәсіпорындарын жаңғырту және азықтандырудың заманауи технологияларын енгізу қолдау көрсетеді.
Бұл ретте өндіріс көлемін арттыру тиімділіктің көрсеткіштерінің бірі ғана болып қала береді.
Мал шаруашылығын тұрақты дамыту үшін жемшөптің қолжетімділігі, ветеринариялық қауіпсіздік, асыл тұқымды жұмыс және тұрақты өткізу нарықтары маңызды.
Өсімдік майын өндіру 24,1%-ға ұлғайды
Агроөнеркәсіптік кешеннің ең серпінді бағыттарының бірі майлы дақылдарды қайта өңдеу болды.
2026 жылдың он айында қазақстандық кәсіпорындар 938 мың тонна өсімдік майын өндірді.
Өткен жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда шығарылым 24,1%-ға ұлғайды.
Өндірістің өсуі отандық май-тоңмай өнеркәсібі мүмкіндіктерінің кеңейгенін көрсетеді.
Күнбағыс, зығыр, рапс және басқа да майлы дақылдарды өндірушілер үшін қайта өңдеудің дамуы өнімді өткізудің қосымша арналарын қалыптастырады.
Ел ішінде қайта өңдеу қосылған құны жоғары дайын өнім алуға мүмкіндік береді.
Алайда өсімдік майын өндіру тамақ өнеркәсібіне жататынын және 8,9 трлн теңге көлеміндегі ауыл шаруашылығы жалпы өнімі көрсеткішіне автоматты түрде кірмейтінін ескеру қажет.
Бұл агроөнеркәсіптік кешен дамуының жеке көрсеткіші.
Қазақстан ұн шығаруды 3,2 млн тоннаға дейін ұлғайтты
Оң динамика ұн тарту өнеркәсібінде де байқалады.
Ауыл шаруашылығы министрлігінің ақпараты бойынша, 2026 жылғы қаңтар-қазан айларында ұн өндіру 10,8%-ға ұлғайды.
Шығарылымның жалпы көлемі 3,2 млн тоннаға жетті.
Қазақстан дәстүрлі түрде астық және оны қайта өңдеу өнімдерінің халықаралық саудасында маңызды орын алады.
Ұн тарту кәсіпорындарының дамуы ел ішінде қосылған құн қалыптастыруға және экспорттық өнім ассортиментін кеңейтуге мүмкіндік береді.
Бидай өндірушілер үшін қайта өңдеу кәсіпорындарының жұмысы қосымша ішкі сұраныс қалыптастырады.
Бұл ретте ұн тарту өнеркәсібінің дамуы астық сапасына, тасымалдау құнына, энергиямен қамтамасыз етуге және экспорттық нарықтардағы жағдайға байланысты.
Кондитерлік өнімдер өндірісі 7,1%-ға өсті
Өсім дайын азық-түлік өнімдерін өндіруде де тіркелді.
Он айда қазақстандық кәсіпорындар 210 мың тонна кондитерлік өнім шығарды.
Бұл 2025 жылдың тиісті кезеңіндегі көрсеткіштен 7,1%-ға көп.
Агроөнеркәсіптік кешен үшін тамақ өнеркәсібінің дамуы отандық ауыл шаруашылығы шикізатына сұраныс қалыптастыру тұрғысынан маңызды.
Кәсіпорындар ұнды, қантты, өсімдік майларын, сүт өнімдерін және басқа да ингредиенттерді пайдаланады.
Дайын өнім шығарудың ұлғаюы сабақтас өндірістердің, қаптама индустриясының және логистиканың дамуына ықпал етуі мүмкін.
Алайда кондитерлік өндірістің өсуі өздігінен дәл қазақстандық шикізатты сатып алудың пропорционалды ұлғаюын білдірмейді, өйткені ингредиенттердің бір бөлігі импортталуы мүмкін.
Аграршыларды жеңілдетілген қаржыландыру 1,2 трлн теңгеге жетті
Агроөнеркәсіптік кешенді қолдау бағыттарының бірі өндірушілерді қолжетімді қаржы ресурстарымен қамтамасыз ету болып қала береді.
Ауыл шаруашылығы министрлігінің деректері бойынша, 2026 жылы аграршыларды жеңілдетілген қаржыландыру көлемі 1,2 трлн теңгеге жетті.
Қаражат ауыл шаруашылығы өндірісін қолдауға, техниканы жаңартуға және қолданыстағы бағдарламалар аясында инвестициялық жобаларды іске асыруға бағытталады.
Қаржыландыру тұқым, тыңайтқыш, жанармай және өсімдіктерді қорғау құралдарын алдын ала сатып алуы қажет өсімдік шаруашылығы қожалықтары үшін ерекше маңызға ие.
Мал шаруашылығы кәсіпорындары үшін қолжетімді кредиттік ресурстар өндірістік инфрақұрылымды жаңғырту және мал басын көбейту кезінде пайдаланылуы мүмкін.
Бұл ретте жеңілдетілген қаржыландыруды қайтарымсыз субсидиялармен теңестіруге болмайды.
Кредиттер мен лизинг шарттық міндеттемелерді орындауды көздейді, ал оларды беру талаптары нақты бағдарламаға байланысты.
Қазақстан астықты терең өңдеуді кеңейтуді жоспарлап отыр
АӨК дамуының стратегиялық бағыттарының бірі ауыл шаруашылығы шикізатын экспорттаудан өңделу дәрежесі жоғары өнім өндіруге көшу болып отыр.
Үкіметтің ақпараты бойынша, 2029 жылға дейін астықты терең өңдеу бойынша алты ірі жобаны іске асыру көзделген.
Олардың жиынтық жобалық қуаты жылына 5,8 млн тоннаға дейін астық шикізатын құрауы тиіс.
Мұндай кәсіпорындар әлеуетті түрде астықты өнеркәсіптік қайта өңдеудің түрлі өнімдерін шығарып, отандық аграршылар үшін жаңа өткізу нарықтарын қалыптастыра алады.
Бидай және жүгері өндірушілер үшін қайта өңдеу қуаттарын кеңейту ұзақ мерзімді жеткізілімдерге қосымша мүмкіндіктер қамтамасыз етуі мүмкін.
Алайда мәлімделген қуат болашақ кәсіпорындарға қатысты.
Құрылыс аяқталып, өндірістер іске қосылғанға дейін оны қазірдің өзінде жұмыс істеп тұрған қуат деп санауға болмайды.
Өндірістің өсуі фермерлерге қалай әсер етеді
Ауыл шаруашылығы өндірісі көлемінің ұлғаюы аграрлық бизнес үшін қосымша мүмкіндіктер ашады.
Қайта өңдеудің дамуы астыққа, майлы дақылдарға, сүтке және етке сұраныс қалыптастырады.
Өндірістік инфрақұрылымның кеңеюі жаңа жұмыс орындарын құруға және ауылдық аумақтарды дамытуға ықпал етуі мүмкін.
Сонымен бірге саланың жалпы өсуі әрбір шаруашылықтың табыстылығы автоматты түрде артады дегенді білдірмейді.
Фермерлердің қаржылық нәтижелері сатып алу бағаларына, өнімділікке, техникаға, жанармайға, жемшөпке және тыңайтқыштарға жұмсалатын шығындарға байланысты.
Жекелеген дақылдар ұсынысы артқан кезде бағалық қысым кезеңдері болуы мүмкін.
Сондықтан АӨК-тің одан әрі дамуы өндірісті, қайта өңдеуді, сақтауды және экспорттық логистиканы үйлесімді кеңейтуді талап етеді.
Аграрлық сектордың алдында қандай міндеттер тұр
Оң көрсеткіштерге қарамастан, Қазақстанның ауыл шаруашылығы үшін бірқатар маңызды міндеттер сақталып отыр.
Олардың бірі еңбек өнімділігін арттыру және өнімнің өзіндік құнын төмендету болып қала береді.
Тиімді суару жүйелерін дамыту, ауыл шаруашылығы техникасын жаңарту және фермерлерді сапалы тұқыммен қамтамасыз ету де кем емес маңызды.
Мал шаруашылығында асыл тұқымды жұмыс, жемшөп өндірісі және ветеринариялық инфрақұрылым ерекше мәнге ие.
Қайта өңдеу кәсіпорындары үшін өсудің негізгі шарттары шикізаттың тұрақты жеткізілуі және ішкі әрі шетелдік нарықтарға қолжетімділік болып табылады.
Агроөнеркәсіптік өндірістің одан әрі кеңеюі осы бағыттардың қаншалықты тиімді әрі бірлесіп дамитынына байланысты болады.
Қазақстанның агроөнеркәсіптік кешенінің перспективалары
2026 жылғы қаңтар-қазан қорытындысы бойынша Қазақстанның ауыл шаруашылығы оң динамиканы сақтап қалды.
Онымен байланысты қайта өңдеу салаларында, соның ішінде өсімдік майын, ұнды және кондитерлік өнімдерді өндіруде қосымша өсім байқалады.
Үкімет АӨК-тің одан әрі дамуын жеңілдетілген қаржыландыруды кеңейтумен, кәсіпорындарды жаңғыртумен және ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеу тереңдігін арттырумен байланыстырады.
Бұл ретте 2026 жылдың толық қорытынды көрсеткіштері есепті кезең аяқталып, қорытынды статистика жарияланғаннан кейін белгілі болады.
2026 жылдың он айында Қазақстанның ауыл шаруашылығы жалпы өнімінің көлемі 5,2%-ға өсіп, 8,9 трлн теңгеге жетті. Сонымен қатар өсімдік майын өндіру 24,1%-ға, ұн - 10,8%-ға, ал кондитерлік өнімдер - 7,1%-ға өсті. Мемлекеттің алдағы жоспарлары қайта өңдеуді дамытуға, өнімділікті арттыруға және қазақстандық ауыл шаруашылығы өнімдерін өткізу нарықтарын кеңейтуге бағытталған.