Қостанайлық фермерлер импорттық шикізат пайдаланатын май зауыттарын субсидиядан айыруды ұсынды

Олардың пікірінше, субсидиялар отандық шикізатты сатып алуды ынталандыруы тиіс, ал импорттық майлы дақылдарды пайдаланатын зауыттар оларды өңдегені үшін дәл сондай қолдау алмауы керек.

Фермерлер субсидиялау шарттарын өзгертуді ұсынып отыр

Май өңдеу саласын мемлекеттік қолдау мәселесі Қостанай облысының ауыл шаруашылығы өндірушілері арасында талқылау тақырыбына айналды.

Фермерлер өңдеуді ынталандырудың қолданыстағы тетіктерін сатып алынатын шикізаттың шығу тегімен тығыз байланыстыру қажет деп санайды.

Ұсыныстың мәні импорттық майлы дақылдарды өңдеу кезінде май зауыттарына субсидия беруді шектеуде болып отыр.

Бастамашылардың пікірінше, бюджет қаражаты ең алдымен қазақстандық аграрийлерді және ішкі шикізат базасын дамытуды қолдауы керек.

Бұл ретте кәсіпорынды мемлекеттік қолдаудан толық айыру мен импорттық шикізаттың нақты көлемдерін субсидиялаудан алып тастауды ажырата білу маңызды. Ұсынылып отырған тетіктің түпкілікті тұжырымы нақтылауды қажет етеді.

Импорттық шикізат туралы мәселе неге туындады

Қазақстандық май өңдеу кәсіпорындары күнбағыс, рапс және зығырды қоса алғанда, майлы дақылдардың әртүрлі түрлерін пайдаланады.

Зауыттардың тиімді жұмысы үшін технологиялық талаптарға сәйкес келетін шикізаттың тұрақты жеткізілімдері қажет.

Жекелеген жағдайларда өңдеушілер импорттық партиялар арзанырақ болса немесе өндірістік қуаттардың үздіксіз жүктелуін қамтамасыз етуге мүмкіндік берсе, майлы дақылдарды шетелден сатып алуы мүмкін.

Алайда мұндай тәжірибе отандық өндірушілерді алаңдатады.

Фермерлер өңдеуші кәсіпорындардың Қазақстанда өсірілген өнімді экономикалық тұрғыдан негізделген бағамен сатып алуына мүдделі.

Егер зауыт мемлекеттік қолдау алып, сонымен қатар импорттық шикізатқа басымдық берсе, ауыл шаруашылығы өндірушілерінде бюджет қаражатын пайдалану тиімділігіне қатысты сұрақтар туындауы мүмкін.

Ұсыныс аграрийлерге қалай әсер етуі мүмкін

Субсидияларды шикізаттың шығу тегіне байланыстыру өңдеушілердің жергілікті шаруашылықтармен ынтымақтастыққа қызығушылығын арттыруы ықтимал.

Фермерлер үшін бұл майлы дақылдарға неғұрлым тұрақты сұранысты және ұзақ мерзімді келісімшарттар мүмкіндіктерінің кеңеюін білдіруі мүмкін.

Әсіресе егін жинау кезеңінде сатып алудың болжамдылығы маңызды, бұл кезде ауыл шаруашылығы өндірушілеріне өнімді өткізіп, маусымдық шығындарды жабу қажет.

Сонымен бірге оң әсерге кепілдік берілмейді.

Егер ішкі шикізат жеткіліксіз болса немесе оның сапасы нақты кәсіпорынның талаптарына сәйкес келмесе, қатаң шектеулер өңдеу қуаттарының жұмысын қиындатуы мүмкін.

Сондықтан жаңа қағидаларды әзірлеу кезінде майлы дақыл өндірушілерінің де, тамақ өнеркәсібі кәсіпорындарының да мүдделерін ескеру қажет.

Май зауыттары үшін ықтимал салдарлар

Май өңдеу кәсіпорындары үшін ұсынылып отырған бастама сатып алу экономикасын өзгертуі мүмкін.

Шектеулер енгізілген жағдайда зауыттар қолжетімді мемлекеттік қолдауды есептеу кезінде шикізаттың шығу тегін ескеруге мәжбүр болады.

Бұл қазақстандық фермерлермен тікелей шарттар жасасуды, келісімшарттық өсіруді дамытуды және майлы дақылдарды сақтауға инвестиция салуды ынталандыруы мүмкін.

Алайда қосымша талаптар әкімшілік жүктемені арттыруы ықтимал.

Тетікті іс жүзінде іске асыру үшін отандық партияларды импорттықтардан бөлуге мүмкіндік беретін шикізаттың шығу тегін ашық есепке алу қажет болады.

Сондай-ақ құжаттарды тексеру және субсидияларды негізсіз алудың алдын алу тәртібін айқындау қажет.

Өндірушілер мен өңдеушілер мүдделерінің теңгерімі

Қазақстанның май-тоңмай саласының дамуы ауыл шаруашылығы өндірушілері мен өңдеуші кәсіпорындардың тұрақты өзара іс-қимылына байланысты.

Фермерлер тұрақты сатып алу бағаларына және егінді кепілді өткізуге мүдделі.

Өңдеушілерге шикізаттың бәсекеге қабілетті құны, сенімді жеткізілімдер және жабдықтың жеткілікті жүктелуі қажет.

Мемлекеттік саясат нарықтың екі жағын да ескеруі тиіс.

Ықтимал тәсілдердің бірі шикізаттың қазақстандық шығу тегі құжатпен расталған өңдеу көлемдерін ғана субсидиялау болуы мүмкін.

Тағы бір нұсқа - жергілікті аграрийлермен ұзақ мерзімді келісімшарттар жасайтын кәсіпорындарға қосымша ынталандырулар беру.

Бұл мемлекеттік органдардың бекітілген шешімдері емес, реттеудің ықтимал нұсқалары.

Әрі қарай не болады

Қостанайлық фермерлердің ұсынысы өңдеуді мемлекеттік қолдау отандық өсімдік шаруашылығын дамытуға қалай ықпал етуі тиіс деген кеңірек мәселені көтереді.

Бастаманы бағалау үшін майлы дақылдар импортының көлемін, зауыттардың жүктемесін, сатып алу бағаларын және субсидиялаудың қолданыстағы шарттарын талдау қажет болады.

Жаңа шектеулер өсімдік майы мен басқа да өңделген өнімдер өндірісінің қысқаруына әкелмей ме, соны анықтау да кем емес маңызды.

Қостанайлық аграрийлердің бастамасы мемлекеттік субсидиялардың отандық майлы дақыл өндірушілеріне көбірек пайда әкелуіне бағытталған. Алайда ұсынылып отырған тәсілдің тиімділігі нақты қағидаларға, жергілікті шикізаттың қолжетімділігіне және өңдеуші кәсіпорындардың бәсекеге қабілеттілігін сақтауға байланысты болады.