ҚТЖ 2026 жылдың он айында ұн, құрама жем және көкөніс экспорттық тасымалын ұлғайтты

Қазақстан агроөнеркәсіп кешені өнімдерінің теміржол жеткізілімдерін арттырып жатыр. 2026 жылғы қаңтар - қазан айларында ұн тарту өнімдерінің экспорты 19%-ға, Қытайға құрама жем экспорты 32%-ға, ал көкөніс пен картоп экспорты 55%-ға өсті. Бұл туралы «Қазақстан темір жолы» (ҚТЖ) ұлттық компаниясы хабарлады.

Жеткізілімдердің ең үлкен көлемі Қытай мен Орталық Азия елдеріне тиесілі. Тасымал өсімі өңделген астық өнімдері сегментінде де, ауыл шаруашылығы дақылдарын жеткізуде де байқалады.

Ұн тарту өнімдерінің экспорты 2 млн тоннаға дейін өсті

ҚТЖ деректері бойынша, 2026 жылдың алғашқы он айында Қазақстанның теміржол желісі арқылы 2,4 млн тонна ұн тарту өнімі тасымалданды.

Бұл көрсеткіш өткен жылдың сәйкес кезеңіндегі нәтижеден 7%-ға жоғары.

Жалпы көлемнің 2 млн тоннасы экспортқа жөнелтілді. Экспорттық тасымал өсімі 19%-ды құрады.

Осылайша, тасымалданған ұн тарту өнімдерінің едәуір бөлігі шетелдік нарықтарға арналды.

Негізгі бағыттардың бірі Орталық Азия елдері болып қала береді, есепті кезеңде ол жаққа 734 мың тонна өнім жөнелтілді.

2025 жылғы қаңтар - қазан айларымен салыстырғанда бұл өңірге жеткізілімдер 13%-ға артты.

Ұн тарту өнімдері экспортының өсуі қазақстандық ұн тарту кәсіпорындары үшін маңызды, өйткені бұл өткізу нарықтарын кеңейтуге және өндірістік қуаттардың жүктемесін сақтауға мүмкіндік береді.

Қытайға құрама жем жеткізілімдері 3,4 млн тоннаға жетті

Қытай бағытында жүк ағынының айтарлықтай ұлғаюы тіркелді.

2026 жылдың он айында Қытайға құрама жем экспорты 32%-ға өсіп, 3,4 млн тоннаға жетті.

Жүктердің негізгі бөлігі контейнерлермен тасымалданды.

ҚТЖ деректері бойынша, контейнерлік жеткізілімдер 3,1 млн тоннаны құрап, өткен жылмен салыстырғанда 28%-ға артты.

Тағы 286 мың тонна құрама жем жабық теміржол вагондарымен жөнелтілді.

Бұл тәсілмен тасымалдау көлемі шамамен екі есе ұлғайды.

Мұндай динамика жем өнімдерінің Қытай нарығына экспорттық тасымалының кеңейіп жатқанын көрсетеді.

Қазақстандық өңдеушілер үшін бұл отандық ауыл шаруашылығы шикізатынан дайындалған өнімді өткізудің қосымша мүмкіндіктерін қалыптастырады.

Бұл ретте жеткізілімдердің одан әрі өсуі сұранысқа, Қытай тарапының талаптарына және теміржол инфрақұрылымының өткізу қабілетіне байланысты болады.

Жаңа өнім маусымы басталғаннан бері тасымал жеделдеді

ҚТЖ 2026 жылғы тамыз - қазан айлары бойынша статистиканы бөлек ұсынды.

Осы кезеңде ұн тарту өнімдерінің теміржол тасымалы 774 мың тоннаға жетіп, 10%-ға артты.

Оның 652 мың тоннасы экспортқа бағытталды.

Алдыңғы жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда экспорттық тасымалдар 24%-ға өсті.

Қытайға құрама жем жеткізілімдерінде де оң динамика байқалды.

Тамыздан қазанға дейін Қытай нарығына 1,1 млн тонна жем өнімі жөнелтілді, бұл былтырғы көрсеткіштен 13%-ға көп.

Жаңа ауыл шаруашылығы маусымының басында жөнелтілімдердің ұлғаюы өңделген өнім саудасының жандануын көрсетеді.

Сонымен бірге жүк ағынының өсуі вагондармен қамтамасыз етуге, тасымалдарды келісуге және шекара өткелдерінің жұмысына қосымша талаптар қояды.

Көкөніс пен картоп экспорты 55%-ға артты

Көкөніс өнімдері сегментінде әсіресе жоғары өсім қарқыны байқалды.

ҚТЖ деректері бойынша, 2026 жылғы қаңтар - қазан айларында теміржолмен картопты қоса алғанда 478 мың тонна көкөніс тасымалданды.

Тасымалдың жалпы көлемі 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 53%-ға ұлғайды.

Осы мөлшердің 463 мың тоннасы экспортқа бағытталды.

Экспорттық жеткізілімдер өсімі 55%-ды құрады.

Осылайша, көрсетілген санатта теміржол көлігімен тасымалданған көкөніс өнімдерінің шамамен 97%-ы шетелдік сатып алушыларға арналды.

Бұл ретте ҚТЖ көрсеткіштері дәл теміржол тасымалдарын қамтиды және көкөніс саудасының, оның ішінде автокөлікпен тасымалдың барлық көлемін көрсетпейді.

Өзбекстан көкөністің басты сатып алушысы болды

Көкөніс өнімдерінің экспорттық тасымалындағы негізгі бағыт Өзбекстан болып қала береді.

2026 жылдың он айында көрші елге теміржол арқылы 349 мың тонна көкөніс пен картоп жөнелтілді.

Өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда көрсеткіш 52%-ға артты.

Тәжікстанға жеткізілімдерде де айтарлықтай өсім байқалды.

Бұл елге 54 мың тонна көкөніс өнімі жөнелтілді - бұл былтырғы көлемнен шамамен төрт есе көп.

Орталық Азия нарықтарында сұраныстың артуы қазақстандық картоп пен көкөніс өндірушілері үшін қосымша мүмкіндіктер қалыптастырады.

Алайда экспортты одан әрі кеңейту үшін бәсекеге қабілетті бағалар, фитосанитарлық талаптарды сақтау және сенімді логистика маңызды.

Теміржол тасымалы агробизнес үшін неге маңызды

Теміржол көлігі Қазақстанның ауыл шаруашылығы өнімдері экспортында елеулі рөл атқарады.

Ол Қытай мен Орталық Азия мемлекеттеріне жеткізілімдерді қоса алғанда, ірі жүк партияларын ұзақ қашықтыққа тасымалдауға мүмкіндік береді.

Ұн тарту кәсіпорындары, жем өндірушілер және ірі ауыл шаруашылығы тауар өндірушілері үшін өнімді тұрақты жөнелтуді жоспарлау мүмкіндігі маңызды.

Бұл ретте ауыл шаруашылығы жүктерінің әр түрі тиісті тасымалдау жағдайларын талап етеді.

Ұн тарту өнімдері мен құрама жемді ылғалдан және ластанудан қорғау қажет.

Көкөніс пен картоп тасымалдау кезінде қолайсыз температурадан және зақымданудан қорғау бойынша қосымша шараларды қажет етуі мүмкін.

Өнім сапасын сақтау және экспорттық келісімшарттарды орындау үшін уақытылы жеткізу ерекше маңызды.

Тасымал өсімі фермерлерге қалай әсер етуі мүмкін

Өңделген өнімнің экспорттық жеткізілімдерінің ұлғаюы ауыл шаруашылығы шикізатына қосымша сұраныс қалыптастыруы ықтимал.

Ұн тарту кәсіпорындарына бидай, құрама жем өндірушілерге астық және басқа жем компоненттері қажет.

Фермерлік шаруашылықтар үшін бұл өсірілген өнімді өткізудің қосымша арналары бар екенін білдіреді.

Көкөніс экспортының өсуі картоп пен басқа да дақылдарды өткізу мүмкіндіктерін де кеңейтуі мүмкін.

Алайда теміржол тасымалының ұлғаюы сатып алу бағасының автоматты түрде өсуіне кепілдік бермейді.

Өндірушілер үшін нақты экономикалық әсер нарықтық сұранысқа, келісімшарт талаптарына, өнім сапасына және жеткізу шығындарына байланысты болады.

ҚТЖ экспорттық тасымалдарды үйлестіруді жалғастырады

Ұлттық теміржол тасымалдаушысы азық-түлік жүктерін тасымалдауды нарық қатысушыларымен бірлесіп ұйымдастыруды жалғастыруға ниетті.

Жұмыс жүк жөнелтушілермен, вагон операторларымен және көрші мемлекеттердің теміржол әкімшіліктерімен өзара іс-қимылда жүргізіледі.

Экспорт көлемін одан әрі ұлғайту үшін шекара өткелдерінің тұрақты жұмысы және көлік жоспарларын уақытылы келісу маңызды.

Жылжымалы құрамның қолжетімділігі мен контейнерлік тасымалдардың тиімділігі де қосымша мәнге ие.

2026 жылғы қаңтар - қазан айларының қорытындысы бойынша ҚТЖ агроөнеркәсіп кешенінің бірден бірнеше сегментінде экспорттық тасымалдардың өскенін тіркеді. Ұн тарту өнімдерін жеткізу 2 млн тоннаға, Қытайға құрама жем жеткізу 3,4 млн тоннаға жетті, ал көкөніс пен картоптың теміржол арқылы экспорты 463 мың тоннаны құрады. Бұл нәтижелер қазақстандық ауыл шаруашылығы өнімдерін шетелдік нарықтарға жеткізуде теміржол логистикасының рөлі артып келе жатқанын көрсетеді.