maltabumaltabu

Жаңалықтар

Шекарадағы кідірістер мен кедендік қиындықтар қазақстандық өнім экспортын тежеп отыр

2026 ж. 17 қараша · 12 қаралым

Шекарадағы кідірістер мен кедендік қиындықтар қазақстандық өнім экспортын тежеп отыр

Қазақстандық экспорттаушылар өнімді шетелге жеткізу кезінде шекарада жүктің кідіруіне, кедендік ресімдеу қиындықтарына және рұқсат құжаттарын алуға байланысты мәселелерге тап болып келеді. Мұндай проблемаларды жедел шешу үшін кәсіпкерлер Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігі жанындағы Шикізаттық емес экспортты ілгерілету штабына тікелей жүгіне алады. Штабтың жұмыс органы ретінде QazTrade ұлттық компаниясы әрекет етеді.

Бұл туралы 2026 жылғы 13 қарашада QazTrade Сауда саясатын дамыту орталығы хабарлады. Ақпаратты 16 қарашада АПК Новости агенттігі де жариялады.

Тетік қазақстандық компаниялар шетелдік нарықтарға шығу кезінде тап болатын әкімшілік және логистикалық кедергілерді жоюға бағытталған.

Экспорттаушылар кідірістер мен кедендік тосқауылдарға тап болады

Қазақстандық өнімнің халықаралық жеткізілімдері әртүрлі әкімшілік және көліктік шектеулерге байланысты қиындауы мүмкін.

QazTrade ең кең таралған проблемалардың қатарында шекарадан өту кезінде жүктің кідіруін, кедендік рәсімдердегі қиындықтарды және межелі елдерде рұқсаттар алуды атап көрсетеді.

Кәсіпорындар өнімді сертификаттауға қойылатын қосымша талаптарға да тап болуы мүмкін.

Ауыл шаруашылығы секторы үшін санитарлық, ветеринарлық және фитосанитарлық талаптар ерекше маңызға ие.

Мұндай рәсімдер өнім қауіпсіздігін қамтамасыз ету және импорттаушы мемлекеттердің заңнамасын сақтау үшін қажет.

Алайда құжаттарды ресімдеудегі қиындықтар және бақылаудан ұзақ өту жеткізу мерзімдері мен экспорттаушылардың шығындарын арттыруы мүмкін.

Бұл ретте QazTrade жарияланған хабарламада кідіртілген жүктер саны бойынша жалпыұлттық статистиканы келтірмейді.

Сондықтан әңгіме Қазақстанның барлық шекаралық өткелдерінде мерзімдердің жаппай бұзылғаны туралы емес, компаниялар көмек сұрай алатын проблемалар тізімі туралы болып отыр.

Сауда министрлігі жанында арнайы штаб жұмыс істейді

Экспорттық тосқауылдарды қарау үшін Шикізаттық емес экспортты ілгерілету штабы жұмыс істейді.

Оны Қазақстанның сауда және интеграция министрі басқарады.

Штаб жұмысына бейінді министрліктердің, ұлттық компаниялардың, даму институттарының және «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасының өкілдері қатысады.

Жұмыс органы ретінде «QazTrade» АҚ әрекет етеді.

Компания экспорттаушылардың өтініштерін қабылдайды, оларды қарауды ұйымдастырады және шешімдердің орындалуын бақылайды.

Тетіктің басты ерекшелігі — кәсіпкерлерге нақты проблема үшін жауапты ведомствоны өз бетінше анықтаудың қажеті жоқ.

QazTrade-ке өтініш жіберу жеткілікті, содан кейін мамандар оны әрі қарай қарау тәртібін айқындайды.

Қандай проблемаларды қарауға жіберуге болады

Штаб халықаралық саудаға байланысты кең ауқымды мәселелер бойынша өтініштерді қабылдайды.

Негізгі бағыттарға мыналар кіреді:

  • Шекарада жүктің кідіруі.

  • Кедендік ресімдеу және транзит кезіндегі қиындықтар.

  • Тасымалдау және логистика мәселелері.

  • Санитарлық, ветеринарлық және фитосанитарлық тосқауылдар.

  • Сертификаттар мен рұқсаттар алудағы қиындықтар.

  • Салық салу және валюталық реттеу мәселелері.

  • Қаржыландыру және экспортты мемлекеттік қолдау алу кезіндегі кедергілер.

Осылайша, тетік тек шекарадан өту проблемаларын ғана емес, қазақстандық өнімнің шетелдік нарықтарға қолжетімділігін шектеуі мүмкін басқа да факторларды қамтиды.

Агроөнеркәсіптік кешен үшін астықтың, өсімдік майларының, жемшөп және мал шаруашылығы өнімдерінің сапасына қойылатын талаптар әсіресе өзекті.

Экспорттаушылардың өтініштері қалай қаралады

Өтініш түскеннен кейін QazTrade мамандары оны тіркеп, қажетті мәліметтерді нақтылайды.

Әрі қарай қарау тәртібі проблеманың сипатына байланысты.

Жеке мәселелер. Егер кедергі жеке кәсіпорынға қатысты болса, өтініш тиісті мемлекеттік органға жіберіледі.

Нақты елге байланысты проблемалар. Егер қиындықтар белгілі бір шетелдік нарықтағы сауда шарттарымен байланысты болса, мәселе елдік жобалық топтар аясында қаралады.

Жүйелі тосқауылдар. Егер проблема бірнеше компанияға немесе тұтас салаға қатысты болса, ол Шикізаттық емес экспортты ілгерілету штабының отырысына шығарылады.

Мұндай тәсіл жергілікті жағдайлар мен ведомствоаралық өзара іс-қимылды талап ететін ауқымды кедергілерді ажыратуға мүмкіндік береді.

Штаб отырыстары айына кемінде бір рет өтеді

QazTrade ақпараты бойынша, штаб отырыстары сауда және интеграция министрінің төрағалығымен айына кемінде бір рет өткізіледі.

Экспорттаушылар өз проблемаларын отырыс қатысушыларына тікелей ұсына алады.

Мемлекеттік органдардың өкілдері өтініштерді қарап, кедергілерді жоюдың ықтимал тәсілдерін белгілейді.

Талқылау нәтижелері бойынша жауапты орындаушылар мен орындау мерзімдері көрсетілген тапсырмалар қалыптастырылады.

Орындалуын бақылау QazTrade-ке жүктеледі.

Егер мәселені белгіленген мерзімде шешу мүмкін болмаса, ол штабтың қарауына қайта шығарылады.

Қажет болған жағдайда мәселе министрлік басшылығының немесе Қазақстан Үкіметінің деңгейіне берілуі мүмкін.

Осылайша, өтініштер кеңес берумен немесе басқа ведомствоға қайта бағыттаумен шектелмейді.

Сонымен бірге өтініш беру фактісінің өзі сауда тосқауылы автоматты түрде жойылатынына кепілдік бермейді.

Экспорттық кідірістер неге аграршылар үшін әсіресе сезімтал

Ауыл шаруашылығы өнімі көбіне тасымалдау мен сақтаудың белгілі бір шарттарын сақтауды талап етеді.

Бұл әсіресе жаңа піскен көкөністерге, жемістерге, етке, сүт өнімдеріне және басқа да тез бұзылатын тауарларға қатысты.

Жеткізу уақытының ұлғаюы сақтау, салқындату және тасымалдау бойынша қосымша шығындар тудыруы мүмкін.

Астық, өсімдік майлары және жемшөп өнімдерін жеткізушілер үшін теміржол бағыттарының қолжетімділігі және экспорттық тасымалдарды уақтылы келісу маңызды.

Кідірістер келісімшарттардың орындалуына және төлем алу мерзімдеріне әсер етуі мүмкін.

Бұл ретте ықтимал шығын мөлшері жүктің ерекшеліктеріне, шарт талаптарына және тоқтап тұру ұзақтығына байланысты.

Сондықтан логистикалық мәселелерді уақтылы шешу қазақстандық өндірушілердің бәсекеге қабілеттілігі үшін тікелей маңызға ие.

Астық экспортына транзиттік бағыттардың шектеулері де әсер етеді

2026 жылы қазақстандық ауыл шаруашылығы өнімін экспорттаушылар жекелеген халықаралық көлік бағыттарындағы қиындықтар туралы хабарлаған болатын.

Атап айтқанда, Қазақстанның астық одағы балтық порттары бағытына ресейлік теміржол инфрақұрылымы арқылы майлы дақылдар транзитіне қазан айындағы өтінімдердің қабылданбағаны туралы ақпарат берді.

Себеп ретінде көлік бағыттарының жоғары жүктемесі аталды.

Өнімді Еуропаға жеткізудің баламалы бағыттары қосымша шығындар мен уақытты талап етуі мүмкін.

Бұл жағдай көліктік шектеулердің жеке мысалы болып табылады және QazTrade-ке әрбір өтініш дәл Ресей арқылы транзитпен байланысты дегенді білдірмейді.

Жалпы қазақстандық аграрлық экспорт үшін көлік бағыттарын әртараптандыру және халықаралық тасымалдардың болжамдылығы маңызды.

Экспорттаушылар мемлекеттік қолдау бойынша консультациялар ала алады

Әкімшілік тосқауылдарды қараумен қатар, QazTrade кәсіпкерлерге мемлекеттік қолдаудың қолданыстағы құралдары бойынша консультация береді.

Атап айтқанда, компаниялар өнімді шетелде ілгерілетуге жұмсалған шығындардың бір бөлігін өтеу тетіктері туралы ақпарат ала алады.

Сондай-ақ мына мәселелер бойынша консультациялар беріледі:

  • Жаңа шетелдік нарықтарға шығу.

  • Халықаралық көрмелерге қатысу.

  • Сауда-экономикалық миссиялар.

  • Экспорттық құжаттаманы дайындау.

  • Өнімді сертификаттау талаптары.

Ауыл шаруашылығы кәсіпорындары үшін мұндай құралдар жаңа сатып алушыларды іздеу және жеткізу географиясын кеңейту кезінде пайдалы болуы мүмкін.

Алайда мемлекеттік қолдауды алу шарттары тиісті бағдарламалармен және нормативтік құжаттармен айқындалады.

Экспорттаушы QazTrade-ке қалай жүгіне алады

Қазақстандық кәсіпкерлер сауда тосқауылдары туралы хабарламаларды тікелей QazTrade Сауда саясатын дамыту орталығына жібере алады.

Өтініштер үшін мына байланыстар қарастырылған:

Телефон: +7 777 022 23 34

Электрондық пошта: kense@qaztrade.org.kz

Қосымша өтініштер салалық қауымдастықтар, «Атамекен» өңірлік кәсіпкерлер палаталары және Қазақстанның шетелдегі мекемелері арқылы қабылданады.

Өтініш берген кезде туындаған проблеманы егжей-тегжейлі сипаттап, экспорт бағытын, жүктің сипатын көрсету және растайтын құжаттарды қоса беру орынды.

Шекарада кідіріс болған жағдайларда көлік жүкқұжаттары, өткізу пункті туралы мәліметтер және жауапты ұйымдармен хат алмасу пайдалы болуы мүмкін.

Бұл өтініш дайындауға арналған практикалық ұсыным. QazTrade қаралып отырған хабарламада құжаттардың толық міндетті тізбесін белгілемейді.

Тосқауылдарды жою Қазақстан экспорты үшін неге маңызды

Сыртқы сауданың дамуы тек өндіріс көлеміне ғана емес, өнімді сатып алушыларға уақтылы жеткізу мүмкіндігіне де байланысты.

Шетелдік нарықта сұраныс болғанның өзінде шекарадағы кідірістер мен қосымша әкімшілік рәсімдер экспорттық жеткізілімдердің тартымдылығын төмендетуі мүмкін.

Агроөнеркәсіптік кешен кәсіпорындары үшін тұрақты логистикалық бағыттар, құжаттамаға қойылатын түсінікті талаптар және ресімдеудің болжамды мерзімдері әсіресе маңызды.

Ведомствоаралық өзара іс-қимыл проблемаларды неғұрлым жедел қарауға және жекелеген кедергілерді жоюға ықпал етуі мүмкін.

Сонымен бірге штаб жұмысының тиімділігін нақты шешілген өтініштер және әкімшілік тосқауылдардың қысқаруы бойынша бағалау қажет.

Қорытынды

Қазақстандық экспорттаушылар жүктің кідіруі, кедендік ресімдеу, сертификаттау және халықаралық логистика мәселелерін шешу үшін QazTrade-ке тікелей жүгіне алады. Өтініштер мемлекеттік органдардың қатысуымен қаралады, ал жүйелі кедергілер Шикізаттық емес экспортты ілгерілету штабының отырыстарына шығарылады. Ауыл шаруашылығы өндірушілері үшін бұл тетік астықты, өсімдік майларын, етті, көкөністерді және басқа да өнімдерді шетелдік нарықтарға жеткізу кезінде мүдделерді қорғаудың қосымша арнасын қалыптастырады.