maltabumaltabu

Жаңалықтар

Түркістан облысында Орталық Азиядағы 50 мың бас ІҚМ-ға арналған ең ірі бордақылау кешені ашылды

2026 ж. 20 қараша · 5 қаралым

Түркістан облысында Орталық Азиядағы 50 мың бас ІҚМ-ға арналған ең ірі бордақылау кешені ашылды

Түркістан облысында 2026 жылғы 18 қарашада жылына 50 мың басқа дейін ірі қара мал бордақылауға есептелген бордақылау кешені ашылды. Қазақстан Үкіметінің ақпараты бойынша, кәсіпорын Орталық Азиядағы осындай үлгідегі ең ірі нысан болды. Жобаны «Түркістан Агро KZ» компаниясы іске асырды және ол жемшөп дақылдарын өсіруден бастап етті өңдеу мен сатуға дейінгі толық өндірістік циклді көздейді. Кешеннің жобалық қуаты жыл сайын 15 мың тоннаға дейін ет өнімін құрайды.

Жаңа кәсіпорынның ашылғаны туралы 18 қарашада Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігі хабарлады. Түркістан облысының Қожатоғай ауылдық округінде орналасқан кешенді іске қосу рәсіміне Премьер-министрдің орынбасары - ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин қатысты.

Іс-шараға сондай-ақ Түркістан облысының әкімі Нұралхан Көшеров және жергілікті тұрғындар қатысты.

Жаңа кешен жыл сайын 50 мың бас ІҚМ бордақылауға есептелген

Бордақылау кешені ірі қара малды өнеркәсіптік өсіру және бордақылау үшін құрылған.

Ресми деректерге сәйкес, оның өндірістік қуаты жылына 50 мың басқа дейін малды құрайды.

Қазақстан Үкіметі жаңа нысанды Орталық Азиядағы ең ірі бордақылау кешені ретінде сипаттайды.

Бұл ретте 50 мың бас көрсеткіші кәсіпорын аумағында бір мезгілде тұрған малдың расталған санын емес, бордақылаудың жылдық қуатын білдіреді.

Ашылған сәттегі нақты мал басы және бордақыланып үлгерген мал саны туралы ақпарат ресми хабарламада келтірілмеген.

Жоба өнеркәсіптік етті мал шаруашылығын дамытуға және отандық сиыр етін өндіруді арттыруға бағытталған.

Кәсіпорын жылына 15 мың тоннаға дейін ет өндіре алады

Жаңа кешеннің негізгі көрсеткіштерінің бірі - ет өнімдерін өндірудің жоспарланған көлемі.

Ауыл шаруашылығы министрлігінің деректері бойынша, кәсіпорынның өндірістік қуаты жыл сайын 15 мың тоннаға дейін ет шығаруға мүмкіндік береді.

Жобаны «Қайып Ата» компаниялар тобына кіретін «Түркістан Агро KZ» ЖШС іске асырды.

Жобаның ерекшелігі толық өндірістік циклді ұйымдастыруда.

Ол бірнеше өзара байланысты бағытты қамтиды:

  • Малды азықтандыру үшін ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіру.

  • Ірі қара малды өнеркәсіптік бордақылауды ұйымдастыру.

  • Малды сою.

  • Ет шикізатын өңдеу.

  • Дайын ет өнімдерін өткізу.

Мұндай модель бір компаниялар тобы аясында өндірістің бірнеше кезеңін біріктіруді көздейді.

Бұл ретте 15 мың тонна - жаңа кешеннің мәлімделген жылдық қуаты, 2026 жылы өндіріліп қойған еттің нақты көлемі емес.

Компания құрылымында ет өңдеу зауыты жұмыс істейді

Жаңа бордақылау кешені «Қайып Ата» компаниялар тобының өндірістік инфрақұрылымының бір бөлігіне айналады.

Оның құрылымында жылына 7,2 мың тонна өнім шығаратын ет өңдеу кәсіпорны жұмыс істеп тұр.

Өзінің өңдеу өндірісінің болуы ет шикізатын одан әрі өңдеуді және дайын өнім шығаруды ұйымдастыруға мүмкіндік береді.

Өнеркәсіптік мал шаруашылығы үшін мұндай инфрақұрылым маңызды, өйткені мал бордақылау мен ет өңдеу әртүрлі технологиялық кезеңдер болып табылады.

Бұл ретте жаңа кешен мен қолданыстағы өңдеу кәсіпорнының мәлімделген қуаттарын автоматты түрде қосуға болмайды.

Ресми ақпаратта жаңа кешен өнімінің қандай бөлігі қолданыстағы зауытта өңделетіні және өңдеу қуаттарын қосымша кеңейту көзделген-көзделмегені нақтыланбаған.

Құрама жем зауыты 46 мың тонна өнім шығара алады

Мал шаруашылығы өндірісін жемшөппен қамтамасыз ету үшін компаниялар тобының құрылымында құрама жем зауыты жұмыс істейді.

Оның жобалық қуаты жыл сайын 46 мың тонна өнімді құрайды.

Жемшөп базасы ірі қара малды өнеркәсіптік бордақылаудың ең маңызды элементтерінің бірі болып табылады.

Мал рациондары қажетті энергия, ақуыз, минералдық заттар және басқа қоректік компоненттер мөлшерін қамтамасыз етуі керек.

Бордақылауды ұйымдастыру кезінде малдың жасын, салмағын, физиологиялық жай-күйін және өндірістік міндеттерді ескеру қажет.

Құрама жем кәсіпорнының болуы жемшөп жеткізілімдерін жоспарлауды және оның құрамын бақылауды жеңілдетуі мүмкін.

Алайда жаңа кешеннің өз жемшөбімен нақты қамтамасыз етілуі өндіріс көлеміне, рацион рецептураларына және мал басының қажеттілігіне байланысты.

Ресми хабарламада кәсіпорын жемшөптің қандай үлесін тікелей өз зауытынан алатыны көрсетілмеген.

Жемшөп дақылдарын өсіру үшін 1,4 мың гектар көзделген

Сонымен қатар компаниялар тобы 1,4 мың гектар алаңда жемшөп дақылдарын өсіру жобаларын іске асыруда.

Осы мақсаттар үшін жаңбырлатып суаруды қолдану көзделген.

Суармалы жемшөп өндірісі мал шаруашылығы кәсіпорындарының қажеттіліктерін ескере отырып, ауыл шаруашылығы дақылдарын өсіруді жоспарлауға мүмкіндік береді.

Қолайсыз ауа райы жағдайлары кезеңдерінде жемшөп базасының тұрақтылығы ерекше маңызды фактор болып табылады.

Бұл ретте суарудың тиімділігі судың қолжетімділігіне, топырақ сипаттамаларына, таңдалған дақылдарға және қолданылатын технологияларға байланысты.

Ресми хабарламада жемшөп дақылдарының нақты өнімділігі, су тұтыну көлемдері және суару жобасын іске асыру құны туралы деректер келтірілмеген.

Өңірде 12 мың басқа арналған мал биржасы салынып жатыр

Инфрақұрылымды дамытудың тағы бір бағыты заманауи мал биржасын салу болды.

Ресми деректер бойынша, нысан 12 мың бас ірі қара малды сыйдыруға есептелген.

Мұндай алаң құру мал саудасын ұйымдасқан түрде дамытудың бір бөлігі ретінде қарастырылады.

Нарық қатысушылары үшін мамандандырылған инфрақұрылым мал жеткізушілері, бордақылау кәсіпорындары және сатып алушылар арасындағы өзара іс-қимылды ықтимал жеңілдетуі мүмкін.

Алайда ресми хабарлама жарияланған сәтте биржа жобаны іске асыру сатысында болған.

Сондықтан оны пайдалануға берілді деп санауға болмайды.

Сондай-ақ құрылыстың нақты аяқталу күні, сауда-саттыққа қатысу қағидалары және операциялардың болжамды көлемдері жарияланған жоқ.

Құрылыс кезінде австралиялық технологиялар қолданылды

Бордақылау кешенін құру кезінде етті мал шаруашылығының австралиялық технологиялары қолданылды.

Ауыл шаруашылығы министрлігінің ақпараты бойынша, 2024 жылдан бастап Қазақстан саланы ұйымдастырудың австралиялық моделінің жекелеген элементтерін енгізу бойынша жұмыс істеп келеді.

Бұл жұмыстың негізгі бағыттары мал өнімділігін арттыруға, өндірістік шығындарды қысқартуға және бордақылау мен мал саудасының заманауи инфрақұрылымын дамытуға байланысты.

Ашылу кезінде Серік Жұманғарин бұған дейін қазақстандық делегация фермерлермен бірге мал шаруашылығының практикалық тәжірибесін зерделеу үшін Австралияға барғанын еске салды.

Жаңа кешен алынған білімді Қазақстанда қолданудың бір мысалы болды.

Бұл ретте ресми материалдарда енгізілген жабдықтың және нақты технологиялық шешімдердің егжей-тегжейлі тізбесі жоқ.

Сондай-ақ әзірге австралиялық технологиялардың дәл осы жаңа кәсіпорындағы өндірістің өзіндік құнына немесе мал өнімділігіне әсерін сандық тұрғыдан бағалауға мүмкіндік беретін нәтижелер ұсынылған жоқ.

Қазақстан ет өндірісі мен экспортын арттыруға ниетті

Кешеннің ашылуы Қазақстанның етті мал шаруашылығын одан әрі дамыту жоспарлары аясында өтті.

Іс-шара кезінде Серік Жұманғарин 2025 жылы Қазақстаннан ет экспорты 100 мың тоннадан асқанын хабарлады.

Оның айтуынша, елде саланың одан әрі өсуі үшін қажетті алғышарттар бар, оның ішінде жайылым ресурстары, жемшөп базасы, мамандар және экспорттық мүмкіндіктер бар.

Ірі бордақылау кәсіпорындарын дамыту малды өңдеуге неғұрлым тұрақты жеткізуді қалыптастыруға ықпал етуі мүмкін.

Экспорттық жеткізілімдер үшін өндіріс көлемі ғана емес, ветеринариялық талаптарды сақтау, өнімнің шығу тегін қадағалау және шетелдік нарықтарға қол жеткізу де маңызды.

Бұл ретте кешеннің ашылуы туралы ресми хабарламада жаңа кәсіпорынның нақты экспорттық келісімшарттары, жеткізілетін елдер және шетелге жоспарланған жеткізілім көлемдері көрсетілмеген.

Сондықтан нысанды іске қосу есебінен экспорттың нақты артқаны туралы айту әзірге ерте.

Қазақстан экономикасындағы АӨК үлесін 10%-ға дейін ұлғайту жоспарланып отыр

Ашылу рәсімінде Премьер-министрдің орынбасары агроөнеркәсіптік кешенді дамытудың кеңірек міндеттерін де белгіледі.

Ол келтірген деректер бойынша, АӨК секторының Қазақстанның жалпы ішкі өніміндегі үлесі шамамен 6% құрайды.

Болашақта бұл көрсеткішті 10%-ға дейін ұлғайту міндеті қойылған.

Мұндай мақсатқа қол жеткізу бағыттарының бірі ретінде мал шаруашылығын дамыту, ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіруді арттыру және терең өңдеуді кеңейту қарастырылады.

Мұндай жобалар жемшөпке, ветеринариялық қызметтерге, тасымалдауға, жабдыққа және ауыл шаруашылығына арналған басқа да тауарлар мен қызметтерге қосымша сұраныс қалыптастыруы мүмкін.

Алайда 10% нысаналы көрсеткіші Түркістан облысындағы жеке кәсіпорынға емес, елдің бүкіл агроөнеркәсіптік кешеніне қатысты.

Жобаның Қазақстан мал өсірушілері үшін маңызы

Ірі бордақылау кешенін іске қосу инвестор үшін ғана емес, мал шаруашылығы нарығының басқа қатысушылары үшін де қызығушылық тудырады.

Өнеркәсіптік бордақылау кәсіпорындары фермерлік шаруашылықтардан ірі қара малдың төлін сатып алушы бола алады.

Мұндай модель мал өткізудің қосымша арналарын қалыптастырып, мал өсірумен айналысатын шаруашылықтар мен оны бордақылауды ұйымдастыратын кәсіпорындар арасындағы мамандануды дамытуға ықпал етуі мүмкін.

Сонымен бірге ынтымақтастықтың нақты мүмкіндіктері кешеннің сатып алу саясатына, малға қойылатын талаптарға, бағаларға және жеткізу шарттарына байланысты.

Кәсіпорынның ашылуы туралы ресми хабарламаларда әзірге сыртқы фермерлерден мал сатып алу тәртібі туралы толық ақпарат жоқ.

Сондықтан кешен жергілікті шаруашылықтармен белгілі бір көлемде шарт жасасты деп айтуға негіз жоқ.

Қорытынды

2026 жылғы 18 қарашада Түркістан облысының Қожатоғай ауылдық округінде жылына 50 мың басқа дейін ІҚМ бордақылауға есептелген «Түркістан Агро KZ» ЖШС бордақылау кешені ашылды. Қазақстан Үкіметі оны Орталық Азиядағы ең ірі кешен деп атады. Кәсіпорынның жобалық қуаты жыл сайын 15 мың тоннаға дейін етті құрайды. «Қайып Ата» компаниялар тобының құрылымында сондай-ақ қуаты 7,2 мың тонна болатын ет өңдеу кәсіпорны және жылына 46 мың тонна өнім шығаратын құрама жем зауыты жұмыс істейді. Сонымен қатар 1,4 мың гектарда жемшөп дақылдарын өсіру және 12 мың басқа арналған мал биржасын салу жобалары іске асырылуда. Кешенді іске қосу Қазақстанда өнеркәсіптік етті мал шаруашылығын және ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеуді дамыту қадамдарының бірі ретінде қарастырылады.